Quản lý dịch bệnh

Nghiên cứu và thành lập cơ sở dữ liệu các dịch bệnh phổ biến trong xã hội để xây dựng bộ công cụ hỗ trợ quản lý và ứng phó trước tình hình diễn biến dịch bệnh phức tạp.

Tìm hiểu tác nhân gây bệnh

Tìm hiểu , thống kê các tác nhân chính gây nên một số bệnh dịch phổ biến, hỗ trợ công tác phòng chống và xóa bỏ dịch bệnh.

Nghiên cứu cơ chế phát sinh và lây truyền

Nghiên cứu cơ chế tương tác giữa con người, môi trường và các loại hình lây nhiễm để thống kê và khuyến cáo các biện pháp phòng chống.

Phân tích không gian

Ứng dụng công nghệ GIS trong phân tích, đánh giá mức độ lây lan và dự báo diễn biến dịch bệnh dựa trên việc kết hợp dữ liệu không gian và hệ kiến thức chuyên gia.

Xây dựng mô hình

Dựa trên cơ chế tương tác giữa dịch bệnh, vật lây truyền, môi trường sống, thời gian và các hoạt động của con người, xây dựng mô hình dự báo cho một số loại dịch bệnh phổ biến tại khu vực nghiên cứu.

Điều tra thực địa thu thập dữ liệu và kiểm chứng kết quả

Tổ chức điều tra thu thập tài liệu, xác định các yếu tố phát sinh và truyền bệnh tại thực địa, kiểm chứng mô hình ứng dụng công nghệ GIS và công nghệ định vị toàn cầu GPS.

Chia sẻ dữ liệu trên mạng Internet

Ứng dụng công nghệ điện toán mây, công nghệ WebGIS và quản lý thông tin CMS, xây dựng hệ thống CSDL trực tuyến hỗ trợ chia sẻ thông tin trên mạng toàn cầu Internet.

Hiển thị các bài đăng có nhãn Sốt xuất huyết. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Sốt xuất huyết. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Năm, 24 tháng 1, 2013


Bé 2 tháng tuổi bị sốc sốt xuất huyết

Bé N.T.L (2 tháng tuổi, ở tại TPHCM) nhập viện Nhi đồng 1 trong tình trạng lơ mơ, xuất huyết dưới da, tiêu ra máu...

Vừa tròn 2 tháng tuổi thì những cơn sốt cao liên tục kéo đến khiến bé N.T.L. (ngụ tại TPHCM) quấy khóc, bỏ bú. Được gia đình chuyển đến bệnh viện trong tình trạng lơ mơ, xuất huyết da, tiêu ra máu… Qua các kết quả thăm khám, xét nghiệm bác sĩ cho biết bệnh nhi bị sốc sốt xuất huyết (SXH).


Việc chẩn đoán và điều trị SXH ở trẻ nhũ nhi rất khó khăn

Dù đã hết mùa mưa, nhưng khoa Sốt xuất huyết, bệnh viện Nhi Đồng 1 vẫn tiếp nhận nhiều bệnh nhi bị SXH trong đó có không ít trường hợp là trẻ nhũ nhi dưới 1 tuổi. Bác sĩ cho biết SXH là bệnh thường gặp ở trẻ từ 4 - 9 tuổi nhưng gần đây bệnh đang tấn công sang nhóm trẻ nhũ nhi. Mặc dù chỉ có khoảng 6% trong tổng số bệnh nhi mắc sốt xuất huyết nhập viện rơi vào những trẻ dưới 1 tuổi nhưng nguy cơ tử vong ở nhóm trẻ này rất cao do gặp nhiều khó khăn trong việc điều trị.

Theo BS Minh Tiến, khoa SXH, lứa tuổi nhũ nhi rất khó chẩn đoán bệnh do trẻ quá nhỏ không thể diễn tả được triệu chứng. Hơn thế nữa, biểu hiện lâm sàng lại trùng lặp với các bệnh lý khác như nhiễm trùng huyết; viêm màng não; nhiễm khuẩn đường hô hấp hay đường tiêu hóa khiến trẻ nhập viện trễ hoặc không được xử trí kịp thời.

Việc điều trị các trường hợp SXH nặng ở trẻ nhũ nhi gặp nhiều khó khăn do diễn tiến bệnh trẻ rất phức tạp, không lường trước được; trẻ nhũ nhi dễ bị rối loạn chức năng tim mạch sớm và dễ quá tải dịch truyền, rối loạn đông máu…

SXH ở trẻ nhũ nhi là bệnh rất nguy hiểm đe dọa trực tiếp đến tính mạng của con trẻ vì vậy khi thấy trẻ sốt trên 2 ngày và phát hiện một trong những dấu hiệu cảnh báo như ói nhiều lần; ói ra máu hoặc tiêu phân đen; tay chân lạnh; da nổi bông; lừ đừ, li bì hay bứt rứt; quấy khóc liên tục; bỏ bú… phụ huynh phải nhanh chóng đưa trẻ đến bệnh viện để được xử trí kịp thời.

Li Uyên



Thứ Năm, 27 tháng 12, 2012


Bệnh sốt xuất huyết tăng gấp 10 lần ở Quảng Nam

Theo thông tin từ Sở Y tế Quảng Nam, từ đầu năm đến nay, số ca mắc sốt xuất huyết trên địa bàn tỉnh vào khoảng gần 200 ca, tăng gần 10 lần so với cùng kỳ năm ngoái.


Từ đầu năm đến nay, số ca mắc sốt xuất huyết ở Quảng Nam tăng gần 10 lần so với năm 2011

Hiện nay trên địa bàn tỉnh vẫn còn rải rác một số ổ dịch nhỏ sốt xuất huyết tại Điện Bàn, Đại Lộc, Núi Thành và đang được giám sát chặt chẽ. Ngành y tế và các cấp chính quyền địa phương đã phối hợp tổ chức xử lý kịp thời và triệt để các ổ dịch nhỏ nên dịch được khống chế tốt, không bùng phát.

So với cùng kỳ năm 2011, số ca mắc sốt rét toàn tỉnh giảm 16% (685 ca/815 ca) nhưng số mắc sốt rét ác tính tăng và tỷ lệ ký sinh trùng sốt rét tăng 37,8% (561 ca/407 ca).

Qua giám sát các bệnh truyền nhiễm, một số bệnh có số mắc tăng so với cùng kỳ năm 2011 như: Lỵ trực trùng (1.561/975: tăng 1,6 lần); lỵ amip (1.104/581: tăng 1,6 lần); quai bị (563/381: tăng 1,5 lần); sốt xuất huyết (105/11: tăng 9,5 lần) và tay chân miệng (1.105/529: tăng >2 lần). Các bệnh có số mắc giảm là sởi, thủy đậu và rubella.

Tổng số ca mắc bệnh tay chân miệng là 1.105, không có tử vong. Bệnh đã xảy ra tại 18/18 huyện, thành phố; các địa phương có số mắc cao: Thăng Bình có 272 ca, Phú Ninh có 134, Tiên Phước có 102, Tam Kỳ 115 ca. Ngành y tế và các Sở, ngành, địa phương đã phối hợp tổ chức truyền thông hướng dẫn phòng bệnh, giám sát ca bệnh tại cộng đồng và tại các trường mầm non/mẫu giáo, xử lý ổ dịch sớm theo quy định.

Hiện tại số ca bệnh hàng tuần vẫn chưa giảm hẳn, còn duy trì ở mức bình quân 20 ca/tuần tại 18/18 huyện/thành phố nhưng đa số đều ở thể nhẹ và được điều trị kịp thời. Tình hình dịch bệnh tay chân miệng đến nay vẫn trong tầm kiểm soát.

Sở Y tế cũng cho biết theo kế hoạch hoạt động phòng, chống dịch bệnh năm 2013 vừa được UBND tỉnh phê duyệt thì mục tiêu quan trọng được đặt ra cho năm tới là không để dịch tả, cúm A/H5N1 xảy ra trên địa bàn cũng như giảm tỷ lệ mắc sốt xuất huyết dưới 59,1/100.000 dân; giảm tỷ lệ chết/mắc còn dưới 0,013/100.000 dân; giảm số ca mắc tay chân miệng so với năm 2012.

Bên cạnh đó mục tiêu hạn chế tỷ lệ chết/mắc dưới 1.500ca/năm; đẩy lùi nguy cơ sốt rét tại các khu vực trọng điểm; duy trì tỷ lệ mắc sốt rét dưới 1.500ca/năm; kịp thời ngăn chặn không để các bệnh dịch ở gia súc, gia cầm lây sang người; không để dịch bệnh bùng phát sau thiên tai… cũng được đặt ra trong kế hoạch hoạt động.

Được biết, trong năm 2013, kinh phí phòng, chống dịch từ các chương trình mục tiêu quốc gia đối với phòng chống sốt xuất huyết là 1,35 tỷ đồng; đối với phòng chống sốt rét là 2,2 tỷ đồng. Ngoài ra theo kế hoạch, còn có thể sử dụng nguồn kinh phí phòng chống dịch từ nguồn Quỹ toàn cầu phòng, chống sốt rét.

Theo Dân Trí



Thứ Năm, 4 tháng 10, 2012


Sốt xuất huyết hoành hành, 42 người chết

Trong 9 tháng đầu năm cả nước có gần 48 nghìn người mắc sốt xuất huyết, ít nhất 42 người đã tử vong.
Dự báo sốt xuất huyết sẽ tiếp tục tăng nhanh, khu vực phía Nam đang là “chảo lửa” của bệnh dịch nguy hiểm này.

Tại Hội thảo “Đánh giá hoạt động phòng chống sốt xuất huyết và đề xuất các biện pháp phòng chống” diễn ra ngày 2/10, TS Trần Thanh Dương, Phó cục trưởng Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế - cho biết: “Tính từ đầu năm đến nay, cả nước đã có 47.927 ca mắc bệnh sốt xuất huyết (SXH), tăng 21,4% so với năm 2011. Số ca bệnh SHX tại khu vực các tỉnh phía Nam chiếm đến 86,2% của cả nước với 41.324 ca.



Việt Nam đang nỗ lực nghiên cứu vắc-xin phòng SXH

Các nguyên nhân như tốc độ đô thị hóa nhanh, nắng mưa bất thường cùng mùa tựu trường, tháng 8 và tháng 9 đã được dự báo là thời điểm SXH ở giai đoạn đỉnh dịch. Tuy nhiên, hiện tại SXH vẫn ùn ùn tăng nhanh số ca bệnh nặng ngày một nhiều hơn.

Theo thống kê của Cục Y tế Dự phòng, những ca SXH nặng chiếm tới 7,6% tổng số ca mắc bệnh và có xu hướng tăng cao ở người lớn. Với 42 người chết, số ca tử vong do SXH trên cả nước cũng tăng hơn 20,6% so với cùng kỳ năm 2011.

Theo phân tích của các chuyên gia y tế tại Hội nghị, nguyên nhân dẫn đến tình trạng SXH tăng mạnh là do bệnh chưa có vắc-xin phòng chống và thuốc đặc trị. Bên cạnh đó người dân chưa có ý thức phòng chống bệnh; ngành y tế còn thiếu kinh phí và thiếu cán bộ y tế có kinh nghiệm.



Tập quán chứa nước trong lu tạo môi trường thuận lợi cho muỗi gây bệnh sinh sôi

Lý giải về nguyên nhân khu vực phía Nam đặc biệt là các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long đang là “chảo lửa” của SXH, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long cho rằng, người dân tại khu vực này vẫn còn tập quán trữ nước trong các lu, vại… không giữ vệ sinh kênh, mương cũng như không phác quang bụi rậm.

Năm 2012, SXH được coi là dịch bệnh vi rút lây truyền qua muỗi nguy hiểm nhất trên thế giới.

Hiện bệnh có diễn biến phức tạp tại khu vực tây Thái Bình Dương và Nam Á. Để ngăn chặn dịch bệnh này, bốn quốc gia bao gồm: Việt Nam, Lào, Campuchia, Singapore đã cam kết thực hiện quản lý giám sát, kiểm soát véc-tơ SXH.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long cho biết, Việt Nam đang tích cực hợp tác với các quốc gia nghiên cứu phát triển vắc-xin phòng bệnh đồng thời phối hợp với các nước trong khu vực giám sát và học hỏi kinh nghiệm trong điều trị dịch bệnh SXH.




Phát hiện muỗi hổ Châu Á gây sốt xuất huyết

Không chỉ có muỗi Aedes Aegypti mang virut gây bệnh sốt xuất huyết, một loài muỗi nguy hiểm khác vừa được phát hiện tại thành phố Đà Nẵng, đe dọa tình trạng sốt xuất huyết đang vào mùa cao điểm.

Ngày 3/10, Trung tâm y tế dự phòng (Sở Y tế Đà Nẵng), cho biết loài muỗi Aedes Albopictus (còn gọi là muỗi hổ châu Á hay muỗi rừng ban ngày) vừa được cơ quan chức năng điều tra, định loại và phát hiện tại một điểm tiềm ẩn mầm bệnh sốt xuất huyết tại Đà Nẵng. Nhiều địa phương ở miền Trung cũng phát hiện loại muỗi này.



Nhiều khu vực đông dân cư, ẩm thấp ở Đà Nẵng đang là điểm nóng về sốt xuất huyết. Ảnh: Nguyễn Đông
Một cán bộ tại trung tâm cho biết loại muỗi Aedes Albopictus rất khó phát hiện bằng mắt thường. Lần đầu tiên phát hiện, nhưng trên thực tế muỗi Aedes Albopictus đã tồn tại từ lâu và chỉ là một loại véc-tơ phụ truyền bệnh sốt xuất huyết, sau muỗi Aedes Aegypti là mầm gây bệnh chính. Muỗi có đặc điểm sinh sống ngoài nhà và có khả năng truyền virut qua trứng bằng việc đẻ trong các dụng cụ chứa nước tạm thời, hốc cây, kẽ lá, vỏ đồ dùng...

Theo thống kê, từ đầu năm đến nay Đà Nẵng có 136 ca nhiễm sốt xuất huyết, tăng 60 ca so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó người lớn trên 15 tuổi chiếm khoảng 70%. Cơ quan chức năng đã khuyến cáo cho người dân phòng chống muỗi như nằm ngủ trong màn, mặc áo dài tay, phát quang những nơi ẩm thấp - nơi ẩn nấp, đẻ trứng chính của muỗi Aedes Albopictus.

Trung tâm Y tế dự phòng đã phun hóa chất diệt muỗi tại 7 ổ bệnh tập trung tại quận Hải Châu và Sơn Trà. Đồng thời dự trữ thuốc, phương tiện cấp cứu, điều trị, sẵn sàng điều trị bệnh nhân trong trường hợp xảy ra dịch, hạn chế đến mức thấp nhất tử vong do sốt xuất huyết.

Nguyễn Đông



Thứ Sáu, 28 tháng 9, 2012


Ký sinh trùng kháng sốt rét xuất hiện ở Việt Nam

Ngày 27/9, đại diện Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho biết đã phát hiện ký sinh trùng kháng sốt rét tại miền Trung, miền Nam Việt Nam và đông nam Myanmar.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo cần phải mở rộng các biện pháp chống ký sinh trùng sốt rét kháng thuốc artemisinin sau khi có thêm nhiều bằng chứng cho thấy ký sinh trùng kháng thuốc đã xuất hiện ở miền Trung và Nam Việt Nam và Đông Nam Myanma. Tình trạng này được phát hiện sau khi sự tồn tại của ký sinh trùng sốt rét artemisinin dọc theo biên giới giữa Thái Lan – Căm-pu-chia và Thái Lan –Myanma được khẳng định.

Theo TS Shin Young Soo, giám đốc WHO khu vực Tây Thái Bình Dương, artemisinin vốn là thuốc điều trị sốt rét có hiệu quả, nhưng tình trạng kháng thuốc và thời gian điều trị kéo dài đang xuất hiện ngày một nhiều. Ông Shin cho biết trước năm 2010, số ca mắc và số ca tử vong do sốt rét giảm mạnh, nhưng nỗ lực này đang bị ảnh hưởng do có khả năng tình trạng kháng artemisinin tiếp tục lây lan sang các quốc.

Thách thức lớn nhất là sự phát triển khả năng kháng thuốc của ký sinh trùng Plasmodium falciparum đối với các dẫn xuất artemisinin, vốn là loại thuốc điều trị sốt rét hiệu quả nhất. TCYTTG cảnh báo về mối đe dọa kháng artemisinin lần đầu tiên vào năm 2005, sau khi các nghiên cứu dọc theo biên giới giữa Thái Lan – Căm-pu-chia chỉ ra rằng thời gian làm sạchP.falciparum khỏi cơ thể bệnh nhân kéo dài hơn.

Sốt rét vẫn lưu hành ở 10 trong tổng số 37 quốc gia và vùng lãnh thổ thuộc Khu vực Tây Thái Bình Dương. Nỗ lực loại trừ bệnh sốt rét đã đạt được tiến bộ đáng kể, với số ca xác nhận mắc sốt rét giảm 37%, và số ca tử vong do sốt rét giảm 62% trong giai đoạn từ 2000 đến 2010. Tuy nhiên TCYTTG cảnh báo nếu không tiếp tục duy trì đà kiểm soát căn bệnh do muỗi lây truyền này, sẽ có khả năng tình trạng kháng artemisinin lan sang các nước có bệnh sốt rét lưu hành khác trong khu vực và các quốc gia khác nữa.

Tiến sĩ Shin thúc giục các nước Tiểu vùng sông Mê Kông tăng cường và mở rộng các hoạt động để ngăn chặn và loại trừ bệnh sốt rét kháng artemisinin trên cơ sở Kế hoạch ngăn chặn kháng aretemisin toàn cầu của TCYTTG.

Hồng Hải




Muỗi hổ có dữ như “hổ”?

Thông tin do Sở Y tế TP.Đà Nẵng phát đi trên các phương tiện thông tin đại chúng: “Tại đây xuất hiện loại muỗi hổ Châu Á nguy hiểm gây bệnh sốt xuất huyết (SXH)” đã khiến nhiều người dân lo ngại.

Bởi ở nước ta, vốn dĩ quanh năm, muỗi aedes aegypti đã liên tục gây nên xấp xỉ 80 - 100 nghìn ca bệnh và 90 – 100 ca tử vong vì SXH mỗi năm. Vậy muỗi hổ Châu Á có phải là loại muỗi mới và mức độ nguy hiểm thực sự của chúng ra sao? Báo Lao Động đã phỏng vấn PGS. TS Nguyễn Trần Hiển, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ TƯ.

Vì sao lại gọi là muỗi hổ Châu Á? Bệnh sốt xuất huyết do muỗi hổ Châu Á này có nguy hiểm hơn so với SXH thông thường?

Năm 1894, một nhà côn trùng học Australia đã lần đầu tiên mô tả loại muỗi này và gọi là “muỗi hổ Châu Á” (ASIAN tiger mosquito). Tên gọi như vậy là do muỗi này có đặc điểm chân có khoang trắng đen và mình nhỏ, có màu trắng hoặc đen có nguồn gốc từ Đông Nam Châu Á. Dân gian gọi là muỗi vằn. Trên thế giới có nhiều bằng chứng khoa học và thực tiễn các vụ SXH bùng phát dịch cho thấy, 2 loài muỗi Aedes aegypti và muỗi aedes albopictus đều có khả năng cảm nhiễm và truyền bệnh SXH như nhau. Nhiều vụ dịch sốt xuất huyết ở Châu Á và trên thế giới, muỗi ades albopictus trong truyền bệnh sốt xuất huyết do virus Chikungunia. Tuy nhiên, riêng ở Việt Nam, trong nhiều năm qua, truyền bệnh SXH Dengue vẫn chủ yếu là aedes aegypti. Chưa có bằng chứng sự lưu hành của virus Chikungunia gây SXH và cũng chưa có bằng chứng về SXH do muỗi hổ Châu Á (ades albopictus) gây ra.

Muỗi hổ Châu Á có ở Đà Nẵng. Vậy trên thực tế, loài muỗi này còn xuất hiện ở đâu nữa?

Trước năm 2000, muỗi aedes aegypti chiếm ưu thế và chủ yếu gây bệnh SXH Dengue ở Việt Nam. Gần đây, các kết quả giám sát nghiên cứu về côn trùng của Viện Vệ sinh dịch tễ T.Ư cho thấy, ở các tỉnh/TP phía bắc, muỗi hổ đang dần thay thế muỗi aedes aegypti. Mật độ xuất hiện của loại muỗi hổ giảm dần từ Bắc vào Nam. Ở phía bắc muỗi ades albopictus chiếm ưu thế, thì ở phía nam muỗi ades aegypti lại chiếm ưu thế chủ yếu.

Vậy mức độ của SXH do muỗi nào gây ra sẽ nặng hơn?

Viện Vệ sinh dịch tễ TƯ đã và đang nghiên cứu và giám sát sự lưu hành, vai trò truyền bệnh SXH và mức kháng hóa chất diệt muỗi của muỗi trong các vụ dịch. Các kết quả cho thấy muỗi aedes aegypti vẫn truyền bệnh SXH Dengue chủ yếu ở Việt Nam như đã nói. Đặc biệt là muỗi vằn ở miền Bắc nhiều hơn. Ở Ấn Độ, từng có những vụ dịch SXH do muỗi vằn gây ra, ghi nhận hàng trăm bệnh nhân nhưng không có ca nào tử vong. Người ta cho rằng, bệnh cảnh do muỗi vằn gây ra thường nhẹ hơn so với ades aegypti gây ra. Do đặc điểm phân bố của 2 loại muỗi vằn này ở VN, nên chúng tôi cũng đưa ra giả thiết: Có phải vì thế mà dịch SXH ở miền Bắc nhiều năm nay thường nhẹ hơn miền Nam.

Kết quả nghiên cứu cho thấy, tại các ổ dịch SXH ở VN đều có mặt aedes aegypti, chỉ rất ít ổ dịch có 2 loài, trong đó muỗi vằn chỉ chiếm tỉ lệ rất thấp. Nhiều địa phương có lưu hành muỗi vằn với mật độ cao, nhưng nhiều năm liền không có thông báo về bệnh SXH. Kết quả phân lập cũng cho thấy, cũng chỉ có muỗi aedes aegypti dương tính với virus dengue.

Vậy theo ông, người dân không nên lo ngại về loại muỗi này?

Đúng như thế. Do không thấy bệnh nhân SXH do muỗi hổ ở VN và nếu có thì cũng sẽ gây bệnh cảnh rất nhẹ. Tuy nhiên, hiện đang là cao điểm của dịch SXH nên người dân cần chủ động áp dụng và duy trì thường xuyên hoạt động diệt bọ gậy, phá hủy nơi sinh sản của muỗi, thu gom và xử lý phế thải, vệ sinh môi trường; sử dụng tác nhân sinh học (thả cá, Mesocyclops), hợp tác với ngành y tế trong việc phun hóa chất diệt muỗi và phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ mắc SXH để có biện pháp phòng, chống thích hợp và kịp thời.

Xin cảm ơn ông!

Theo Quang Duy
Lao động




Muỗi hổ châu Á là loại muỗi gì?

Hiện sốt xuất huyết đang vào mùa. Các cơ quan thông tin đại chúng có đưa tin Sở Y tế thành phố Đà Nẵng thông báo tại thành phố này đã xuất hiện loài muỗi hổ châu Á truyền bệnh. Vậy muỗi này là loại muỗi gì?


Muỗi hổ châu Á (Aedes alpopictus)

Tại sao gọi là muỗi hổ châu Á?

Muỗi hổ châu Á có tên gọi khoa học là Aedes albopictus thuộc loài muỗi Aedes.

Muỗi Aedes có mặt ở khắp nơi trên thế giới và có khoảng trên 950 loài, nó gây ra mối phiền hà rất lớn do đốt máu người và gia súc ở vùng nhiệt đới và có khi ngay cả ở những nơi có khí hậu mát mẻ. Ở những nước nhiệt đới, muỗi vằn Aedes aegypti truyền bệnh Dengue, bệnh sốt xuất huyết Dengue, bệnh sốt vàng và các bệnh do vi-rút khác. Một loài muỗi tương cận với loài muỗi này là Aedes albopictus cũng có thể truyền bệnh Dengue, bệnh sốt xuất huyết Dengue.

Muỗi Aedes albopictus đầu tiên chỉ phát hiện thấy hoạt động ở châu Á, Madagasca và bản chất của nó rất mạnh mẽ, hung dữ, hiếu chiến, hùng hổ ... giống như con hổ nên thường được gọi là muỗi hổ châu Á (Asian tiger mosquito). Từ khoảng vài chục năm gần đây, loài muỗi hổ châu Á bắt đầu xâm nhập đến châu Âu, châu Mỹ, châu Úc cũng như Tây Phi. Các nhà nghiên cứu đã khảo sát và ghi nhận vào năm 1985, muỗi hổ châu Á phát hiện thấy xuất hiện lần đầu tiên tại Houston, Texas và sau đó lan truyền đến 25 tiểu bang khác ở Mỹ. Hồi cứu tình hình và được biết từ năm 1983 đến 1985, Mỹ đã nhập khẩu bằng tàu biển qua cảng trên 5 triệu vỏ xe hơi từ Trung Quốc. Trên đường di chuyển, tàu biển phải ghé vào lưu trú tại nhiều hải cảng khác nhau của các nước ở châu Á và muỗi hổ châu Á có điều kiện xâm nhập vào trong lòng các vỏ xe có nước tích tụ để đẻ trứng, phát triển trong suốt tuyến đường đến Mỹ và xâm nhập vào đất nước này. Như vậy, muỗi hổ châu Á cũng có tình trạng vượt biển để đến Mỹ và các nước khác như các thuyền nhân vượt biển một thời trước đây.

Cũng có thể nói tại các nước thuộc các châu lục khác có muỗi hổ châu Á xâm nhập hoạt động là do muỗi châu Á ngoại nhập và nhập cư để đảm nhận vai trò truyền bệnh tại đây.

Đặc điểm của loài muỗi hổ châu Á (Aedes albopictus)

Loài muỗi hổ châu Á (Aedes albopictus) cũng giống như các loài muỗi Aedes khác, chúng đẻ trứng rời từng chiếc trên những diện tích ẩm ướt, ngay trên thành hoặc gần sát với mặt nước, trong những dụng cụ chứa nước tạm thời nhưng nó vẫn ưa đẻ trứng tự nhiên ở trong rừng, trong vườn tại các hốc cây, kẽ lá, vũng nước dưới đất, vỏ dừa...

Muỗi Aedes albopictus cũng có thể đẻ trứng ở các dụng cụ chứa nước tạm thời trong nhà nhưng mức độ ít hơn là loài muỗi Aedes aegypti. Mặc dù gọi là muỗi hổ châu Á nhưng nó là một loài muỗi nhỏ con, có sọc trắng chạy dài từ đầu dọc theo lưng và ra tận phía sau chân, thân muỗi có
khoang trắng. Đặc điểm sinh lý, sinh thái của loài muỗi hổ châu Á là rất hiếu chiến, năng động, thường hoạt động đốt người giữa ban ngày và đặc biệt là vào lúc rạng đông hoặc khi trời về chiều vừa chợp tối.Vì vậy cần biết những đặc điểm, tập tính này của muỗi để thực hiện các biện pháp phòng chống đốt có hiệu quả.

Muỗi hổ châu Á truyền bệnh gì?

Như chúng ta đã biết, muỗi vằn Aedes aegypti là trung gian truyền bệnh chủ yếu của bệnh Dengue và bệnh sốt xuất huyết Dengue. Tuy vậy, loài muỗi tương cận với Aedes aegypti là muỗi hổ châu Á (Aedes albopictus) cũng có khả năng là trung gian truyền bệnh này ở một số nơi.

Ngoài ra, nó cũng là trung gian truyền một số bệnh đã được mô tả và xác định như bệnh sốt Tây sông Nin (West Nile virus), bệnh viêm não Saint Louis, bệnh virus Chikungunya... Bệnh virus Chikungunya do loại Arbovirus gây ra qua trung gian muỗi

Aedes albopictus truyền bệnh. Triệu chứng của bệnh này cấp tính hơn bệnh sốt Dengue, thường thấy nhức đầu dữ dội, đau các khớp xương, da nổi ban đỏ. Trong đó, triệu chứng viêm khớp xương rất tiêu biểu, các đốt xương có vẻ cứng vào buổi sáng, khi cử động rất đau nhức, khó chịu. Bệnh có thể kéo dài một tuần lễ, thậm chí có khi kéo dài cả tháng nhưng bệnh ít gây tử vong, ngoại trừ bị biến chứng viêm màng não ở trẻ em và ở những người cơ thể đang bị suy yếu vì một chứng bệnh nào đó. Bệnh virus Chikungunya do loài muỗi hổ châu Á truyền được báo cáo phát hiện ở châu Phi, Ấn Độ, Philippines và một số các quốc gia ở vùng Đông Nam Á. Cũng như một số bệnh virus do muỗi truyền khác, bệnh virus Chikungunya chưa có vaccin để phòng ngừa.


Sốt xuất huyết có thể do muỗi hổ châu Á (Aedes alpopictus) truyền

Biện pháp phòng bệnh

Việc phòng bệnh tốt nhất là thực hiện các biện pháp tự bảo vệ phòng chống muỗi đốt một cách tích cực như: mặc quần áo dài khi có hoạt động cần thiết ở ngoài trời nhất là vào buổi sáng sớm hoặc lúc xế chiều, dùng các loại thuốc xua muỗi loại DEET để xoa vào da ở những chỗ hở và áo quần; sử dụng thường xuyên màn ngủ có tẩm hóa chất xua diệt muỗi thành tập quán.

Ngoài ra cần triệt phá những nơi tạo điều kiện cho muỗi đẻ trứng và phát triển ở chỗ chứa nước tạm thời ở ngoài nhà và trong nhà như vỏ xe cũ, lon đồ hộp, chậu, lu, thùng phi chứa nước, vũng nước đọng, máng nước, lọ hoa, bát bẫy kiến đặt dưới tủ dựng thức ăn...

Có thể sử dụng các loại cửa có lưới ngăn chận muỗi đột nhập vào nhà, thường xuyên thau vét bọ gậy, vệ sinh sạch sẽ các dụng cụ chứa nước sử dụng trong sinh hoạt. Thực hiện biện pháp phòng bệnh ở đây cần hiểu rõ việc giải quyết môi trường tốt sẽ không tạo nơi thuận lợi cho muỗi đẻ trứng để phát triển thành bọ gậy và muỗi trưởng thành.

Muỗi trưởng thành có tỷ lệ và mật độ hoạt động thấp thì không có khả năng lây truyền bệnh.

TTƯT.BS. Nguyễn Võ Hinh




Hà Nội: Trên 100 ổ dịch sốt xuất huyết

Từ đầu năm đến nay Hà Nội đã ghi nhận trên 100 ổ dịch sốt xuất huyết với khoảng hơn 450 ca mắc. Mới nhất, ổ dịch tại phường Phúc La (Hà Đông, Hà Nội) với 8 ca mắc đã được không chế.

Ông Nguyễn Nhật Cảm, Phó Giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng Hà Nội cho biết, ổ dịch sốt xuất huyết tại Phúc La, Hà Đông được phát hiện vào cuối tuần trước. Ổ dịch này liên quan đến một công trình đang xây dựng và có nguy cơ bùng phát nên đã được xử lý môi trường ngay khi phát hiện.

Đến nay, số ca mắc sốt xuất huyết tại khu vực này là 8 người trên tổng số khoảng gần 1000 hộ dân. Ngoài ra còn có một số công nhân tại công trường xây dựng này có dấu hiệu sốt, ốm nhưng họ đã về quê nên không xác nhận được họ có bị sốt xuất huyết hay không.

“Ngay khi phát hiện ổ dịch, sáng 22/9, Trung tâm Y tế dự phòng quận Hà Đông đã tiến hành xử lý ổ dịch, phun hóa chất diệt muổi, vệ sinh môi trường”, ông Cảm nói.

Ông Cảm cho biết thêm, ổ dịch sốt xuất huyết được ghi nhận khi có một ca trong khu vực dương tính với sốt xuất huyết hoặc có hai ca biểu hiện lâm sàng trong vòng 1 tuần ở cùng đại bàn thôn, xóm. Từ đầu năm đến nay, số ổ dịch sốt xuất huyết tại Hà Nội là hơn 100 ổ với khoảng 450 ca mắc, giảm gần 50% so với cùng kỳ năm ngoái.

“Tuy thời điểm hiện tại số ca sốt xuất huyết giảm gần một nửa so với cùng kỳ, nhưng chúng tôi đang rất lo lắng bởi chuẩn bị bước vào thời kỳ đỉnh dịch là tháng 10, tháng 11 hàng năm”, ông Cảm lo lắng nói.

Để chuẩn bị đối phó với thời kỳ đỉnh dịch sốt xuất huyết, Hà Nội đã tổ chức hai chiến dịch vệ sinh môi trường. Chiến dịch đầu tiên thực hiện hồi tháng 5, tháng 6 với việc ra quân vệ sinh môi trường, phun hóa chất diệt muỗi tại 60 phường xã trọng điểm. Chiến dịch thứ hai vừa hoàn thành trong giai đoạn tháng 8, tháng 9. Tháng 10 - 11 tới, một chiến dịch sẽ được tiếp tục thực hiện để vệ sinh môi trường.

Ông Cảm khuyến cáo, để phòng sốt xuất huyết, mọi người cần thực hiện vệ sinh môi trường, phát quang bụi dặm, không chứa nước trong chum, vại, ngủ màn. Khi trong gia đình có người ốm, sốt xuất huyết cần báo ngay cho y tế dự phòng cơ sở để kịp thời khử khuẩn, khống chế ổ dịch.

Hồng Hải



Thứ Ba, 28 tháng 8, 2012


Nguy cơ bùng phát dịch bệnh sốt xuất huyết và tay chân miệng

Theo thông tin từ Sở Y tế nhiều tỉnh ĐBSCL, Khánh Hoà... cho biết, tình hình dịch bệnh sốt xuất huyết và tay chân miệng hiện đang gia tăng và có chiều hướng diễn biến khá phức tạp khi vào mùa mưa và ngày tựu trường năm học mới.

Tỉnh Tiền Giang, theo tống kê của ngành y tế tỉnh cho biết, tính đến thời điểm này, toàn tỉnh có trên 2.000 ca mắc bệnh sốt xuất huyết (SXH). Các địa phương có số ca mắc nhiều (trên 300 ca) như TP Mỹ Tho, huyện Cai Lậy, Châu Thành…

Theo đánh giá của ngành y tế tỉnh, dịch bệnh SXH sẽ có xu hướng tăng trong thời gian tới. Trước tình hình này, UBND tỉnh Tiền Giang đã có công văn yêu cầu các cơ quan liên quan tăng cường công tác phòng chống bệnh. Ngành y tế cũng đã khuyến cáo người dân cần cảnh giác đề phòng, thực hiện nhiều biện pháp xử lý như vệ sinh môi trường xung quanh chỗ ở, diệt lăng quăng, bảo vệ trẻ ngủ về đêm…

Một cán bộ ngành y tế cho biết, người nhà khi phát hiện con em mình bị sốt liên tục 2- 3 ngày kèm theo một số triệu chứng như chảy máu cam, đau bụng…thì cần đưa trẻ ngay đến cơ sở y tế để khám.

Từ đầu năm đến nay, số ca bệnh SXH trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long cũng tăng gấp đôi so với cùng kỳ, gần 600 ca. Hai tháng vừa qua, mỗi tháng có hàng trăm ca bệnh phải nhập viên điều trị, có cả người lớn và trẻ em, có nhiều ca nặng nguy cơ tử vong cao.

Theo ngành y tế Vĩnh Long, hiện do mùa mưa đến là “điều kiện tốt nhất” cho bệnh SXH hoành hành khiến cho dịch bệnh có chiều hướng phức tạp trong thời gian tới. Cán bộ Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh cho biết, Trung tâm đã có gửi khuyến cáo về các địa phương để tuyên truyền cụ thể đến người dân. Bà con nên tuân thủ các biện pháp mà ngành y tế đưa ra để có biện pháp phòng chống hiệu quả, một cán bộ y tế tỉnh cho hay.

Theo ghi nhận của PV, dù các biện pháp đã được ngành y tế triển khai nhưng nhiều người dân vẫn còn chưa ý thức được sự nguy hiểm của bệnh SXH. Nhiều người dân ở nông thôn vùng sâu, vùng xa vẫn còn khá chủ quan và xử lý chưa triệt để các biện pháp khiến cho dịch bệnh có “cơ hội” lây lan và bùng phát nhanh.

Ngoài tuyên truyền, ngành y tế tỉnh Vĩnh Long đang tiếp tục thực hiện chiến dịch diệt lăng quăng, đây được xem là mầm mống chủ yếu gây bệnh SXH. Ngành y tế cho rằng người dân không nên chủ quan, nên tích cực thực hiện biện pháp này ngay tại nơi ở và môi trường xung quanh.

Cũng theo Sở Y tế tỉnh Vĩnh Long, ngoài dịch bệnh SXH thì bệnh tay chân miệng (TCM) cũng tăng cao trên địa bàn tỉnh. Qua thống kê, số ca bệnh TCM từ đầu năm đến nay lên trên 900 ca. Cán bộ Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh cho biết, số ca bệnh TCM chủ yếu xảy ra ở trẻ em. Thời gian này cũng là vào mùa tựu trường nên tình hình bệnh có nguy cơ diễn biến thất thường, ngành y tế tỉnh khuyến cao người dân cần tích cực chủ động bảo vệ chăm lo con em mình khi đến lớp học.

Qua thống kê của Sở Y tế tỉnh Hậu Giang, từ đầu năm đến nay toàn tỉnh có trên 300 ca mắc bệnh SXH và hơn 800 ca mắc bệnh TCM, riêng TP Vị Thanh có trên 160 ca và đang có xu hướng gia tăng.

Cũng như nhiều địa phương khác, tình hình dịch bệnh SXH và TCM ở Hậu Giang cũng đang có xu hướng tăng, diễn biến phức tạp. Từ đầu năm đến nay, ngành y tế đã tích cực chỉ đạo các địa phương giám sắt chặt các loại dịch bệnh này. Tuy nhiên do ý thức người dân còn chủ quan nên việc phòng chống bệnh chưa triệt để khiến xảy ra nhiều ca mắc bệnh mới.

Trước tình hình đó, ngành y tế tỉnh cũng khuyến cáo người dân thực hiện ngay và liên tục các biện pháp như diệt lăng quăng, muỗi, dọn dẹp vệ sinh nhà cửa, không để tụ đọng nước ngay trong nhà và môi trường xung quanh; khuyến cáo người dân chủ động vệ sinh thân thể con em nhỏ, nhất là các em đang tuổi đến trường học mẫu giáo, lớp 1…

Tại tỉnh Long An, tình hình dịch bệnh SXH và TCM cũng có chiều hướng phức tạp. Vừa mới đây, ngành y tế tỉnh cũng đã tổ chức công tác truyền thông tại các huyện vùng sâu để nâng cao ý thức người dân trong công tác phòng, chống dịch bệnh.

Theo ngành y tế và các cơ quan chuyên môn thì các bậc phụ huynh cần chú trọng việc vệ sinh thân thể, thường xuyên rửa tay chân của các em nhỏ, đây được xem là một trong những biện pháp để phòng, chống dịch bệnh TCM có hiệu quả.


Còn tại Vạn Ninh (Khánh Hoà), 3 tuần qua bệnh SXH trên địa bàn huyện tiếp tục diễn biến phức tạp, số ca mắc ngày càng gia tăng.

Theo thống kê đến nay trên địa bàn huyện có 359 ca mắc bệnh SXH, tăng gấp 7 lần so với cùng kỳ năm trước. Bình quân mỗi tuần có 30 trường hợp nhập viện do SXH.

Dịch tập trung chủ yếu tại 3 xã cánh bắc của huyện gồm: xã Vạn Khánh, Vạn Phước, Vạn Long với tốc độ lây lan khá nhanh.

Điều đáng nói, đa số người bệnh rất chủ quan trong việc điều trị, chỉ khi bệnh nặng mới chuyển đến cơ sở y tế. Tại xã Vạn Long, một trong 3 địa phương có người mắc bệnh SXH cao nhất huyện, ý thức phòng, chống dịch của một số người dân còn rất hạn chế, đây là điều kiện góp phần làm gia tăng số ca mắc bệnh SXH tại địa phương.

Theo nhận định của ngành y tế huyện Vạn Ninh, bệnh SXH trên địa bàn huyện có thể tăng cao trong thồ gian tới, đỉnh điểm là vào tháng 10 và 11. Trước tình hình dịch bệnh ngày càng bùng phát trên diện rộng, UBND huyện Vạn Ninh đã chỉ đạo các xã, thị trấn tăng cường công tác tuyên truyền về tình hình dịch bệnh, tổ chức ra quân vệ sinh môi trường, diệt bọ gậy. Đồng thời chỉ đạo ngành y tế huyện tập trung giám sát dịch và có kế hoạch phun thuốc diệt muỗi tại những điểm nóng, nhằm khống chế dịch bệnh.

Huỳnh Hải - Trịnh Anh




Thứ Hai, 27 tháng 8, 2012


Coi chừng bỏ qua dấu hiệu bệnh sốt xuất huyết ở trẻ

Một trong những yếu tố khiến bệnh sốt xuất huyết ở trẻ nhỏ thêm nặng, phức tạp, có thể tử vong nhanh là do tái sốc.

Đặc điểm tái sốc bởi sốt xuất huyết ở trẻ

Một trong những yếu tố khiến bệnh sốt xuất huyết ở trẻ nhỏ thêm nặng, phức tạp, có thể tử vong nhanh là do tái sốc. Việc chữa trị cho một bệnh nhi tái sốc là rất khó khăn đối với bác sĩ.

Qua khảo sát của các bác sĩ Bệnh viện Nhi đồng 2 trên 280 bệnh nhi vào chữa trị sốt xuất huyết tại bệnh viện cho thấy, thời điểm trẻ mắc sốt xuất huyết bị sốc thường rơi vào ngày thứ 4 đến ngày thứ 6 của bệnh (tính từ lúc trẻ có triệu chứng sốt). Bình quân trẻ sốt xuất huyết có thể rơi vào tái sốc trở lại ở giờ thứ 12 kể từ khi bị sốc lần đầu.


Vì thế, buộc bác sĩ và nhân viên y tế của ca trực phải theo dõi sát bệnh nhi, theo dõi thật kỹ càng để phát hiện sớm, kịp thời xử trí khi trẻ sốt xuất huyết bị tái sốc. Nhất là phải theo dõi dấu sinh hiệu (mạch, huyết áp, nhiệt độ, nhịp thở), đặc biệt nhất là mạch; theo dõi chức năng đông máu... Nếu không theo dõi sát dễ bỏ qua, trẻ có thể bị nguy kịch.

Dễ nhầm tưởng

Trong phần báo cáo “Thách thức trong chẩn đoán và điều trị sốt xuất huyết hiện nay”, bác sĩ Nguyễn Thanh Hùng – Phó giám đốc Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP.HCM) lưu ý các đồng nghiệp, rất dễ chẩn đoán nhầm bệnh sốt xuất huyết ở trẻ nhũ nhi với nhiễm trùng sơ sinh; và lưu ý việc truyền dịch (nước biển) quá nhiều ở trẻ sốt xuất huyết nhũ nhi cũng dễ dẫn đến tử vong. Cần phải khám, theo dõi kỹ nếu không dễ bỏ qua bệnh sốt xuất huyết ở trẻ.

Tương tự, các bác sĩ Bệnh viện Nhi đồng 2 cũng lưu ý, sốt xuất huyết ở trẻ sơ sinh khó phân biệt với nhiễm trùng sơ sinh trong những ngày đầu của bệnh. Nên nghi ngờ sốt xuất huyết sơ sinh ở những trẻ có sốt liên tục 3-4 ngày, trong khi tổng trạng tốt, các xét nghiệm tầm soát nhiễm trùng khác đều bình thường.

95% các trường hợp sốt xuất huyết Dengue xảy ra ở trẻ dưới 15 tuổi, trong đó bệnh xảy ra ở trẻ nhũ nhi dưới 12 tháng tuổi chiếm khoảng 5%. Các trường hợp sốc do sốt xuất huyết ở trẻ dưới 2 tuổi có biểu hiện lâm sàng đa dạng, phức tạp, dễ bỏ sót chẩn đoán, bệnh diễn biến nhanh đưa đến các biến chứng suy hô hấp, rối loạn đông máu, xuất huyết tiêu hóa, rối loạn chuyển hóa... Vì thế, trẻ có thể tử vong nếu không được theo dõi sát từ phía bác sĩ.

Thanh Tùng





Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về việc phòng, chống dịch sốt xuất huyết

Chỉ thị số 26/2004/CT-TTg ngày 5-7-2004 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường công tác phòng, chống dịch sốt xuất huyết.

Theo thông báo của Tổ chức Y tế Thế giới, dịch sốt xuất huyết tại một số quốc gia trong khu vực châu Á hiện diễn biến phức tạp và đang có chiều hướng gia tăng. Tại Indonesia, từ ngày 01 tháng 01 đến ngày 01 tháng 6 năm 2004 đã ghi nhận 59.321 trường hợp mắc bệnh tại 30 tỉnh, trong đó có 669 trường hợp tử vong, tỷ lệ chết so với số mắc bệnh là 1,27 %. Một số nước trong khu vực châu Á cũng ghi nhận tỷ lệ bệnh nhân chết cao như Philipines (0,7%), Srilanka (0,6%).

Tại nước ta, theo báo cáo của Bộ Y tế, dịch sốt xuất huyết vẫn tiếp tục diễn biến với nguy cơ ngày càng lan rộng và phức tạp, đặc biệt ở các tỉnh phía nam. Tính đến ngày 24 tháng 6 năm 2004 cả nước đã ghi nhận 20.101 trường hợp mắc, 35 trường hợp tử vong, số mắc bệnh tăng 104,8% so với cùng kỳ năm 2003.

Tiếp theo Công văn hỏa tốc số 828/CP-VX ngày 15 tháng 6 năm 2004 của Thủ tướng Chính phủ về chỉ đạo công tác phòng, chống dịch bệnh cho người, để khẩn trương tiếp tục đẩy mạnh các biện pháp dập dịch, không để bùng phát thành dịch lớn, Thủ tướng Chính phủ chỉ thị:

1. Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trực tiếp chỉ đạo ủy ban nhân dân cấp dưới triển khai ngay và ký cam kết dập dịch khẩn cấp trong địa bàn phụ trách; huy động các ban, ngành, đoàn thể phối hợp với ngành Y tế triển khai các chiến dịch diệt muỗi, bọ gậy (lăng quăng) phòng sốt xuất huyết, có biện pháp xử lý kiên quyết đối với các địa phương cấp huyện, cấp xã để dịch lan rộng, kéo dài. Có kế hoạch cân đối ngân sách, huy động nguồn lực của địa phương để chi cho các hoạt động phòng, chống dịch;

2. Các Bộ trưởng: Kế hoạch và Đầu tư, Tài chính phối hợp với Bộ trưởng Bộ Y tế dự toán nguồn kinh phí và khẩn trương bổ sung kinh phí kịp thời cho công tác phòng, chống dịch đạt hiệu quả;

3. Bộ trưởng Bộ Y tế tiếp tục chỉ đạo các Sở Y tế, các đơn vị trực thuộc tiếp tục kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ, phát hiện sớm, điều trị kịp thời các ca bệnh; có kế hoạch thu dung, phân tuyến điều trị, tránh tình trạng quá tải tại các bệnh viện tuyến trên; chuẩn bị mọi nguồn lực, thuốc, dịch truyền để xử lý kịp thời khi xảy ra dịch lớn; phối hợp với Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thông tin, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo việc triển khai chiến dịch diệt bọ gậy (lăng quăng) triệt để, sâu rộng đến từng hộ gia đình dưới sự hướng dẫn chuyên môn của ngành Y tế;

4. Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo các Sở Giáo dục và Đào tạo huy động học sinh các trường phổ thông cơ sở, phổ thông trung học tham gia các hoạt động diệt muỗi, bọ gậy (lăng quăng) tại gia đình và cộng đồng theo hướng dẫn của y tế, coi đây là một nội dung sinh hoạt hè của học sinh các cấp;

5. Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thông tin phối hợp với các Bộ, ngành liên quan, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, các tổ chức chính trị - xã hội, các đoàn thể nhân dân tăng cường công tác thông tin, giáo dục, truyền thông với các hình thức đa dạng, phong phú, nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng trong công tác phòng, chống sốt xuất huyết;

6. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm chỉ đạo và thực hiện nghiêm túc Chỉ thị này và thường xuyên báo cáo kết quả thực hiện gửi về Bộ Y tế để tổng hợp báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ
Phan Văn Khải





Nên phun thuốc diệt muỗi vào giờ nào

Muỗi truyền bệnh viêm não Nhật Bản

Loài muỗi truyền bệnh viêm não Nhật Bản là culex tritaeniorhynchus. Loài muỗi này sống ở ngoài nhà là chủ yếu, ban ngày bay ra ruộng lúa để đẻ, ban đêm bay vào các chuồng gia súc và nhà ở để hút máu. Số lượng muỗi hoạt động ở chuồng gia súc cao hơn so với ở trong nhà. Thời gian hoạt động của loài muỗi này thường từ 19 - 22 giờ.


Tùy từng loại muỗi nên phun thuốc đúng thời gian để đảm bảo hiệu quả. Ảnh: PV

Do vậy khi diệt loài muỗi này, chúng ta nên tiến hành phun thuốc vào ban đêm (từ 19 - 22 giờ). Vì nếu phun vào ban ngày sẽ không diệt được muỗi tức thời vì muỗi đã bay ra ngoài ruộng lúa; Thời gian tồn lưu của thuốc sẽ rút ngắn đi.

Muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết

Loài muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết chủ yếu là aedes aegypti. Loài muỗi này chủ yếu đẻ trứng vào các bể, chum vại, các dụng cụ phế thải chứa nước mưa, nước sinh hoạt. Ðể phòng chống bệnh sốt xuất huyết tốt nhất là thực hiện một số biện pháp chính:

- Tuyên truyền, vận động cộng đồng thường xuyên kiểm tra và lật úp, loại bỏ các dụng cụ phế thải.

- Thả cá vào các bể, chum, vại chứa nước với dung tích 200 lít trở lên.

- Ðối với các dụng cụ chứa nước có dung tích nhỏ thì 3 ngày thay rửa một lần.

Để phun thuốc diệt muỗi phòng sốt xuất huyết việc đầu tiên là diệt bọ gậy, sau đó mới tiến hành phun thuốc diệt muỗi trưởng thành. Loài muỗi sốt xuất huyết hoạt động vào ban ngày, mạnh nhất vào những giờ đầu buổi sáng (vì sau một đêm đậu nghỉ muỗi đã bị đói), tiếp theo vào thời gian trước lúc mặt trời lặn. Ðể diệt loài muỗi này có hiệu quả nên phun thuốc vào buổi sáng.

Nguồn: Viện Vệ sinh Dịch tễ TW




Xử trí đúng tại nhà khi trẻ bị sốt xuất huyết

Hàng năm, ngành y tế cũng tổ chức không ít các cuộc vận động phòng chống bệnh sốt xuất huyết, phổ biến thông tin, nguyên nhân, cách phòng tránh cho người dân, tuy nhiên, số ca mắc bệnh vẫn không hề giảm và dịch bệnh lại liên tục xảy ra mỗi năm (trước đây 3-4 năm mới bùng phát thành dịch).

Sai lầm "chết người"

BS Lê Bích Liên (Trưởng khoa Sốt xuất huyết, BV Nhi Đồng 1) cho biết: “Có trẻ bị sốt xuất huyết trong tình trạng rất nặng mới đưa vào nhập viện. Một trong những nguyên nhân sai lầm là do gia đình chủ quan, thấy con mình biểu hiện nóng sốt liền tự ý ra ngoài tiệm thuốc tây mua thuốc. Đến khi con vẫn chưa hết sốt lại đổi thuốc, hay tăng liều bằng cách dùng thêm Aspirin, Ibuprofen, Dexa… Điều này dẫn đến việc chẩn đoán sốt xuất huyết có thể bị trễ và nặng hơn vì sử dụng thuốc không đúng. Không những vậy, trẻ có thể còn gặp những biến chứng nguy hiểm như ngộ độc thuốc, xuất huyết tiêu hóa, viêm gan do thuốc…”

Ngoài việc tự ý dùng thuốc, một số gia đình còn hạ sốt cho trẻ bằng cách cắt lể lấy bớt máu độc (dùng dao lam rạch vào da). Sai lầm trên không giúp trẻ hết sốt mà còn làm vết cắt chảy máu rỉ rả, nhiễm trùng và bầm tím.

Việc bắt gió, nặn chanh, dùng rượu chà khắp người… cũng không nên áp dụng, bởi những cách này sẽ tác động mạnh đến trẻ có thể gây sặc đường thở, ngộ độc rượu.

Nguy hiểm nhất là suy nghĩ “trẻ hết sốt có nghĩa sắp khỏi bệnh”, cần nhớ rằng, trong sốt xuất huyết, hết sốt cũng là lúc bệnh chuyển sang giai đoạn nặng hơn (lừ đừ, ói). Chữa trị sẽ gặp nhiều khó khăn và nguy cơ dẫn đến tử vong ở trẻ cao hơn.

Xử trí đúng cách tại nhà

Chẩn đoán bệnh sốt xuất huyết rất khó và dễ nhầm lẫn với các bệnh khác. Vì vậy cách tốt nhất, khi thấy trẻ có biểu hiện sốt cao từ hai ngày trở lên và xuất huyết thì cha mẹ cần nghĩ ngay đến bệnh này và đưa trẻ vào bệnh viện theo dõi.

"Tuy nhiên không phải trường hợp sốt xuất huyết nào cũng phải nhập viện. 70% các trường hợp sốt xuất huyết nhẹ có thể chăm sóc, điều trị, theo dõi tại nhà", BS Liên nói.

Việc đầu tiên là hạ sốt cho trẻ bằng cách cho uống thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ và lau mát. Khi lau mát nên chú ý lau bằng nước ấm ở các kẽ nách, háng. Lau nhanh ở ngực, lưng vì hai nơi này dễ dẫn đến viêm phổi.

Trẻ bị bệnh, cần được khuyến khích ăn, uống nhiều nước (nước sôi để nguội, cam, chanh, dừa…). Các bậc phụ huynh cũng nên nhớ đừng cho trẻ ăn, uống những thức ăn có màu sẫm vì khó phân biệt với màu máu khi trẻ ói hoặc đi ngoài.

Trường hợp trẻ sốt cao dẫn đến co giật thì xử trí thế nào? BS Liên khuyên, trước hết, cha mẹ phải thật sự bình tĩnh, để trẻ nằm nghiêng trên mặt phẳng mềm, không nên cho bất cứ thứ gì vào miệng trẻ vì trẻ sẽ bị sặc. Tiếp theo là lau mát và hạ sốt, nếu áp dụng đúng trẻ sẽ hết giật sau 2 đến 5 phút.

Luôn ở bên cạnh trẻ để theo dõi diễn biến của bệnh, có phát hiện dấu hiệu trở nặng của sốt xuất huyết không (như ói mửa nhiều, đau bụng, bứt rứt, quấy khóc, tay chân lạnh, tím, vã mồ hôi; chảy máu mũi, chảy máu chân răng, ói và đi tiêu ra máu. Lúc này cha mẹ phải cho trẻ nhập viện cấp cứu kịp thời.

"Thủ phạm" gây bệnh sốt xuất huyết là muỗi vằn cái, thường sống trong nhà, đẻ trứng trong các dụng cụ chứa nước, vì vậy trẻ có thể bị muỗi chích vào ban ngày hoặc xẩm tối. Để phòng ngừa bệnh nên tích cực diệt muỗi, lăng quăng; ngủ mùng kể cả ban ngày.

Việc phòng chống bệnh sốt xuất huyết không phải chỉ riêng gia đình bạn, mà cần tuyên truyền cho lối xóm, cộng đồng cùng tham gia.

Theo Vietnamnet



Chủ Nhật, 26 tháng 8, 2012


Vắcxin mới ngừa sốt rét

Các nhà nghiên cứu Úc vừa tạo cú đột phá khi phát hiện một loại vắc-xin chống sốt rét - căn bệnh nguy hiểm khiến hàng triệu người tử vong mỗi năm, đặc biệt là trẻ em.



Phát hiện chỉ ra rằng, những người phát triển khả năng miễn dịch với sốt rét, thường phát triển các kháng thể chuyên tấn công protein PfEMP1, vốn là loại protein được sản xuất ra bởi ký sinh trùng sốt rét Plasmodium falciparum - tác nhân gây ra hầu hết các trường hợp mắc bệnh sốt rét.

Theo báo cáo của tạp chí Journal Clinical Investigation (Mỹ), GS James Beeson, nhà nghiên cứu thâm niên thuộc Viện Brunet - Trung tâm nghiên cứu vi trùng học và lây nhiễm bệnh lớn nhất nước Úc, cho biết phát hiện này là một thành tựu trong việc phát triển một loại vắcxin hiệu quả giúp chống lại bệnh sốt rét.

Những phát hiện này đã vén lên bức màn bí ẩn về các loại protein gây sốt rét, được gọi là kháng nguyên bề mặt biến thể (VSAs), và VSAs có thể bị tấn công bởi một loại vắc-xin hiệu quả, nhằm tạo nên sự miễn dịch của cơ thể với ký sinh trùng sốt rét, theo một tuyên bố của các nhà khoa học Viện Burnet.

“Một loại vắcxin chống lại bệnh sốt rét sẽ giúp kéo giảm căn bệnh mang tính toàn cầu mà tới nay chưa có bất vắcxin phòng ngừa nào thích hợp”, giáo sư Beeson nói.

Các nhà khoa học cho biết, bệnh sốt rét gây ra bởi một loại ký sinh trùng lây nhiễm vào các tế bào máu của con người và tái tạo trong đó. Trong thời gian ở bên trong các tế bào, ký sinh trùng sốt rét sản xuất ra các loại protein đặc thù, khiến các tế bào máu bị nhiễm quyện lại với nhau, gây tắc nghẽn các mạch máu. Tình trạng huyết khối có thể xảy ra trong các cơ quan như não, phổi và nhau của phụ nữ mang thai, gây nên các chứng bệnh nghiêm trọng và dẫn đến tử vong.

Trọng Nguyên (Theo Topnews)
Nguồn phunuonline.com.vn




Người lớn cũng “đánh vật” với sốt xuất huyết

Nhiều người cho rằng sốt xuất huyết (SXH) là bệnh của trẻ em nên khi bị mắc bệnh ỉ y. Chỉ đến khi phải nhập viện hay mình bị “đánh gục” bởi con muỗi tí xíu...


Nhập viện trong tình trạng sốt cao, đầu đau nhức dữ dội, thân thể rệu rã và gần như mất cả sức lực, anh Nguyễn Văn Th, 32 tuổi (ngụ Bình Thạnh, TP.HCM)… giật mình kinh hãi khi được các bác sĩ BV. Bệnh Nhiệt Đới TP.HCM xét nghiệm, chẩn đoán đã bị mắc SXH ngày thứ 5 và lượng tiểu cầu đang xuống rất thấp kèm xuất huyết tiêu hóa.

Theo người nhà anh Th, mấy hôm trước thấy anh đi làm về than mệt, đau đầu và bỏ ăn đi nằm ngay. Anh Th, nghĩ mình bị sốt đơn thuần nên lấy thuốc đau đầu, hạ sốt uống. Tuy nhiên, đến ngày thứ 4, do không thể chịu nổi cơn đau đầu liên tiếp, toàn thân nhức mỏi kèm những cơn rùng mình ớn lạnh anh mới để người nhà đưa tới BV cấp cứu. Tại đây, các bác sĩ truyền dịch và điều trị theo đúng phác đồ chuẩn nhưng cũng phải gần một tuần anh mới dám xin về vì thấy bệnh đã tạm ổn.

Không chỉ riêng trường hợp trên, tại Khoa nhiễm BV. Bệnh Nhiệt đới, nhiều bệnh nhân SXH là người lớn khác cũng thường nghĩ là mình bị sốt siêu vi hay sốt phát ban (khi thấy nổi nốt xuất huyết). Nhiều người bị chảy máu răng, xuất huyết mũi cũng vẫn cho rằng cơ thể bị nhiệt hay chảy máu cam mà í tai nghĩ rằng lại bị SXH dẫn đến tình trạng nhập viện và bệnh cảnh diễn tiến nặng.

Theo TS.BS. Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Giám đốc BV. Bệnh Nhiệt đới TP.HCM, hiện số bệnh nhân cả trẻ em và người lớn mắc SXH phải nhập viện điều trị đang tăng. Mỗi tuần, nơi đây tiếp nhận hơn 200 ca, trong đó có nhiều ca nặng, phải hỗ trợ bằng máy thở. Đáng lưu ý, 40 - 50% số ca bệnh là SXH người lớn.

Tại hội nghị phòng chống sxh của Bộ Y tế vừa diễn ra tại TP.HCM, BS. Châu khuyến cáo các tỉnh cần chú ý tới SXH ở người lớn vì đối tượng này khi mắc SXH thường ít được chẩn đoán sớm nhưng lại có những biến chứng phức tạp, dễ nặng và có thể tử vong nhanh. Cũng theo BS. Châu, trong những năm gần đây, người lớn cũng mắc bệnh này ngày càng tăng lên nhanh.

Liên quan đến vấn đề này, TS. Trần Ngọc Hữu, Viện trưởng Viện Pasteur TP.HCM cho biết, hiện nay đang lưu hành cả 4 týp SXH là D1, D2, D3, D4, trong khi môi trường sống ngày càng tệ, các khu công nghiệp, các khu dân cư, nhà trọ tạm bợ cộng với lượng người di biến động nhiều càng làm cho dịch SXH diễn biến phức tạp, nhất là SXH ở người trưởng thành. Theo các BS chuyên khoa nhiễm, bệnh SXH người lớn cũng do vi-rút Dengue gây nên. Trung gian truyền bệnh SXH là muỗi vằn có tên khoa học là Aedes agypti.

Bệnh SXH ở người lớn thường kèm theo các triệu chứng ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa khá rõ như: ói mửa, tiêu chảy… Ở những trường hợp nặng, SXH người lớn còn gây xuất huyết nặng dưới da, xuất huyết âm đạo (đối với phụ nữ), xuất huyết tiêu hóa, xuất huyết kết mạc, chảy máu răng, mũi…



SXH ở người lớn thường có hai biểu hiện: sốt và xuất huyết (ở trẻ em bị SXH có biểu hiện sốc nhiều hơn xuất huyết. Ở người lớn thì ngược lại xuất huyết nhiều hơn sốc). Thời gian sốt kéo dài từ 7 - 10 ngày và phát biến chứng (nếu có) vào ngày thứ 4 hay thứ 5. Ở người lớn, hầu hết SXH đều kèm theo sốt, lạnh run, nhức đầu, trong đó cao nhất là bị sốt với tỉ lệ trên 90% trường hợp… Ngoài ra, SXH người lớn còn có các triệu chứng tiêu hóa rất nổi bật như ói mửa, tiêu chảy, đau bụng. Đặc biệt, có những dấu hiệu lâm sàng trước nay ít thấy như: viêm cơ tim, tiểu ra máu, tăng men gan…

Xuất huyết trong SXH người lớn khá điển hình và nguy hiểm. Theo nghiên cứu của BV. Bệnh Nhiệt đới, SXH người lớn có các triệu chứng xuất huyết khá rõ. có khoảng 60% số ca có dấu hiệu xuất huyết khi nhập viện, tỉ lệ này tăng lên 80% khi điều trị. Người lớn có dấu hiệu xuất huyết nhiều hơn trẻ em, như xuất huyết da (nổi mẩn đỏ trên da), chảy máu răng, chảy máu cam, xuất huyết tiêu hóa. Điều nguy hiểm ở SXH người lớn là nguy cơ tử vong, do cơ chế bệnh chưa được hiểu rõ nên dù bệnh nhân được theo dõi sớm.

Nhiều trường hợp nhập viện bị xuất huyết tiêu hóa nặng, dù đã được truyền máu khẩn cấp với số lượng lớn nhưng nguy cơ tử vong vẫn rất cao. Trường hợp xuất huyết não, đến khi bệnh phát nặng, tay tê liệt, hôn mê… thì rất khó điều trị. Cần lưu ý, ở nữ giới, xuất huyết âm đạo không trùng với chu kỳ kinh nguyệt điều này khiến nhiều người nhầm tưởng mắc bệnh phụ khoa. Sốt xuất huyết ở người lớn nguy hiểm nhất chính là lúc huyết áp bị tụt gây biến chứng như xuất huyết tiêu hóa (nôn ra máu, đi tiêu ra máu, ra phân đen), suy gan, đông máu.

Do đó, nguy cơ tử vong ở người lớn cũng cao hơn trẻ em. Vì vậy, các bác sĩ khuyến cáo, khi phát hiện sốt, bệnh nhân người lớn có thể đến các cơ sở y tế để được hướng dẫn điều trị, hoặc điều trị tại nhà. Nếu sốt cao, có thể uống thuốc hạ sốt, không nên tự ý điều trị bằng thuốc hay phương pháp cắt, lể, đắp hay xông thuốc khác… Nên ăn thức ăn dễ tiêu, uống nhiều nước mát và trái cây ít màu. Nếu đến ngày thứ 4, thứ 5 vẫn còn sốt cao thì phải đến BVđể kiểm tra SXH nhằm tránh những biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra sẽ rất khó điều trị.

Theo Tuân Nguyễn
Sức khỏe & Đời sống



Thứ Tư, 22 tháng 8, 2012


Những hiểu nhầm thường gặp khi bị sốt xuất huyết

Dùng thuốc hạ sốt quá nhiều hoặc truyền đạm hay vitamin vì thấy người mất nước là những sai lầm thường gặp với các bệnh nhân sốt xuất huyết, dễ gây biến chứng, hoặc khiến bệnh nặng hơn.

Các bệnh viện tại Hà Nội đang quá tải vì bệnh nhân sốt xuất huyết. Đặc biệt có nhiều người nhập viện muộn với các biến chứng: chảy máu nội tạng, sốc, trụy mạch…

Thạc sĩ Nguyễn Hồng Hà, Phó viện trưởng Viện Các bệnh truyền nhiễm và nhiệt đới Quốc gia khuyến cáo bệnh nhân cần lưu ý một số điều sau để tránh bệnh biến chứng nặng.

1. Không có thuốc điều trị đặc hiệu

Sốt xuất huyết là bệnh do virus, diễn biến bệnh là quá trình tự nhiên giữa cơ thể với virus. Có người nhẹ, có người nặng, nhưng không thể đoán trước được trường hợp nào sẽ diễn tiến nặng.

Việc điều trị, tác động chỉ mang tính chất hỗ trợ. Rối loạn đến đâu điều trị đến đấy để qua giai đoạn nguy hiểm, không thể chặn trước được. Diễn tiến bệnh tối đa là một tuần, có người kéo dài hơn.

2. Không thể hạ ngay cơn sốt

Tâm lý của nhiều người đang khỏe mạnh, tự dưng sốt, người mệt mỏi khi đến bác sĩ thì yêu cầu chữa hết sốt ngay. Đây là quan niệm sai lầm, đặc biệt là với bệnh sốt xuất huyết vì sốt do virus nên nhiệt độ hạ rồi quay lại ngay.

Thực tế, sốt là phản ứng bảo vệ của cơ thể. Virus gây bệnh đã kích thích cơ thể gây sốt nhưng chính những cơn sốt như thế có tác dụng khống chế virus, làm virus không phát triển.

Nhiều người vì muốn hạ sốt nên đã dùng thuốc hạ sốt nhiều lần (4-5 lần một ngày) dẫn đến lạm dụng thuốc. Hậu quả là phản ứng tự bảo vệ của cơ thể yếu, hồi phục kém, thậm chí gây ảnh hưởng đến tế bào gan. Nhiều bệnh nhân bị sốt xuất huyết đã làm tăng men gan nhưng khi uống nhiều lần thuốc hạ sốt thì càng làm suy gan nặng nề hơn.

Tuy nhiên điều đó không có nghĩa là không cần hạ sốt. Với những bệnh sốt cao quá, cần phải can thiệp vì có thể dẫn đến co giật. Tùy từng bệnh nhân cụ thể mà áp dụng cách nào. Ca nhẹ có thể chỉ cần nằm nơi thoáng mát, chườm đá, nặng hơn thì phải hạ nhiệt, dùng thuốc an thần, tránh cơn co giật.

3. Ba ngày đầu bị sốt bệnh nhân không nên truyền dịch

Trong 3 ngày đầu, bệnh nhân thường có biểu hiện mất dịch: sốt cao, vã mồ hôi, thở nhanh, đau mình mẩy, chán ăn, thậm chí có người nôn, sợ không dám ăn. Lúc này, nhiều người thường nghĩ đến truyền dịch nhưng điều này là không nên. Bệnh nhân đang bị sốt cao, phản ứng của cơ thể rất mạnh, nên nếu truyền dịch người bệnh hay bị sốc.

Vì thế, giải pháp tốt nhất là nếu người bệnh còn ăn uống được thì bù bằng nước hoa quả, nước thường, nước rau, oresol…. Trường hợp không ăn uống được, nôn và muốn truyền dịch phải có sự chỉ định của bác sĩ. Tuyệt đối không truyền dung dịch đạm, hay có pha vitamin vì rất hay bị sốc.

Trong quá trình truyền, phải theo dõi sát khi thấy người bệnh rét run, nhiệt độ tăng thì phải bỏ truyền dịch ngay. Nếu không khi bị sốc sẽ rất nguy hiểm, thậm chí dẫn đến tử vong.

Giai đoạn này, bệnh nhân có thể tự điều trị tại nhà.

4. Từ ngày thứ 4 là giai đoạn nguy hiểm của bệnh

Bệnh nhân xuất hiện nhiều biến chứng nguy hiểm như: tụt huyết áp, đau bụng, chảy máu bất thường, tràn dịch màng phổi… Vì thế khi thấy bệnh nhân nằm vật vã, sốt li bì, chướng bụng, khó thở, đi tiểu ít, chảy máu bất thường cần đưa đi khám bác sĩ.

Đây là giai đoạn tăng thấm, bệnh nhân dễ bị thoát dịch qua màng bụng. Các bác sĩ có thể quyết định truyền dịch với tốc độ nhanh hơn tốc độ thấm ra ngoài của cơ thể và phải được theo dõi chặt chẽ để phát hiện kịp thời bất thường.

5. Khi bệnh đã hồi phục thì không nên truyền dịch

Ngay cả khi đã xuất viện, bệnh nhân cũng phải mất 7-10 ngày để hồi phục lại. Dù đã khỏi, nhưng bệnh nhân vẫn có triệu chứng mệt mỏi, đứng lên hoa mắt chóng mặt. Vì thế nhiều người muốn truyền dịch để mau chóng khỏe.

Tuy nhiên, đây lại là giai đoạn thừa nước, truyền dịch vào sẽ rất nguy hiểm, có thể gây phù phổi, cấp cứu không kịp có thể tử vong.

Nói chung, khi bị sốt cao, bệnh nhân cần đi khám để biết chính xác xem có bị sốt xuất huyết không. Nếu nhẹ có thể tự điều trị ở nhà và theo dõi thêm. Đặc biệt sau 3 ngày đầu bị sốt, nếu người vẫn mệt, nằm li bì, sốt cao… thì bệnh nhân cần nhập viện cấp cứu ngay để tránh biến chứng nguy hiểm.

Theo VnExpress




Sốt xuất huyết: Những ngộ nhận chết người

Theo bộ Y tế, sốt xuất huyết đang có dấu hiệu bùng phát thành dịch ở nhiều nơi. Bên cạnh hậu quả do bệnh gây ra, những hiểu biết và xử lý bệnh không đúng cách, cũng góp phần làm cho tình trạng bệnh nguy hiểm hơn.

Bệnh sốt xuất huyết xuất hiện quanh năm ở nước ta, đặc biệt gia tăng vào những tháng mùa mưa. Từ nhiều năm qua, sốt xuất huyết luôn là gánh nặng cho ngành y tế và là nỗi ám ảnh của các bậc phụ huynh. Sốt xuất huyết Dengue là bệnh nhiễm siêu vi trùng cấp tính do bốn týp huyết thanh virút Dengue gây ra. Bệnh nguy hiểm vì có thể gây tử vong nhanh chóng cho trẻ em. Nhiễm virút Dengue có thể gây ra nhiều bệnh cảnh lâm sàng, nhẹ nhất là sốt nhẹ không phân biệt được với bệnh cảm cúm thông thường, hoặc gây ra bệnh sốt Dengue với biểu hiện sốt có thể kèm xuất huyết nhưng không gây ra hiện tượng cô đặc máu và truỵ tim mạch. Dạng nặng nhất là bệnh sốt xuất huyết Dengue có thể gây ra truỵ tim mạch (sốc) và tử vong nhanh chóng nếu không được phát hiện sớm và điều trị đúng.

Có phải sốt xuất huyết chỉ xảy ra ở trẻ tuổi đi học? Bệnh sốt xuất huyết không chỉ xảy ra ở trẻ tuổi đi học mà tất cả mọi người, từ sơ sinh đến người lớn, đều có thể bị sốt xuất huyết. Hiện ở các tỉnh phía Nam, khoảng 70% bệnh nhân sốt xuất huyết là trẻ 15 tuổi trở xuống, 30% trường hợp còn lại là ở người lớn và trẻ lớn trên 15 tuổi.

Bệnh sốt xuất huyết chỉ có biểu hiện sốt cao và chỉ khi trẻ sốt cao mới phải đi thử máu để chẩn đoán bệnh? Các dấu hiệu của sốt xuất huyết thường là trẻ sốt cao liên tục từ 2 – 7 ngày; có biểu hiện xuất huyết như chấm hoặc mảng xuất huyết dưới da, chảy máu mũi, chảy máu chân răng, nôn ra máu, tiêu phân đen. Một số trẻ có biểu hiện truỵ tim mạch xảy ra từ ngày thứ ba đến hết ngày thứ sáu của bệnh khi trẻ hết sốt và có biểu hiện li bì hoặc bứt rứt, đau bụng; tay chân lạnh, vã mồ hôi, mạch nhanh nhẹ, khó bắt; tụt huyết áp hoặc huyết áp không đo được. Thử máu cho thấy dung tích hồng cầu tăng (cô đặc máu) và số lượng tiểu cầu giảm.

Đối với các trẻ sốt cao liên tục từ ngày thứ ba trở đi, phụ huynh nên nghĩ đến bệnh sốt xuất huyết và nên đưa các cháu đến khám tại các cơ sở y tế để được khám, điều trị và hướng dẫn cách chăm sóc. Theo diễn tiến của sốt xuất huyết, hiện tượng cô đặc máu và tiểu cầu giảm thường bắt đầu xảy ra từ ngày thứ ba của bệnh, do đó mà các bác sĩ thường cho các cháu thử máu từ ngày thứ ba trở đi. Tuy nhiên, tuỳ trường hợp bác sĩ vẫn có thể chỉ định thử máu sớm hơn để loại trừ các nguyên nhân nhiễm trùng khác gây sốt.

Cạo gió, uống Aspirine trị được sốt xuất huyết? Khi trẻ bị sốt cao có thể cho uống thuốc hạ sốt Paracetamol liều dùng từ 10 – 15mg cho mỗi ký cân nặng, uống từ 3 – 4 lần trong 24 giờ. Có thể lau mát cho trẻ bằng nước ấm để tránh biến chứng sốt cao làm kinh. Nên cho các cháu uống nhiều nước (nước cam, nước chanh, oresol, nước chín nguội), cho ăn thức ăn lỏng nhẹ, nằm nghỉ ngơi. Không nên cạo gió, cắt lể làm đau và có thể gây chảy máu, nhiễm trùng cho cháu. Đặc biệt, không tự ý cho uống thuốc Aspirine vì có thể gây chảy máu dạ dày nguy hiểm.


Có thể phòng ngừa bằng vắcxin? Bệnh sốt xuất huyết tuy xảy ra quanh năm nhưng cao điểm nhất vẫn là vào mùa mưa. Sốt xuất huyết lây từ người bệnh sang người lành do bị muỗi vằn đốt. Muỗi này sống trong nhà, đẻ trứng trong nước sạch và đốt trẻ vào ban ngày và sẩm tối. Hiện vẫn chưa có vắcxin chủng ngừa bệnh sốt xuất huyết. Do đó, để phòng bệnh cho trẻ, phụ huynh cần thực hiện các biện pháp sau: diệt muỗi, diệt lăng quăng bằng cách thường xuyên súc rửa, đậy kín lu, vại, hồ chứa nước; dẹp bỏ các vật chứa nước khác như vỏ xe cũ, gáo dừa, lọ hoa; phun thuốc diệt muỗi. Cho trẻ mặc áo dài tay, ngủ mùng, thoa kem chống muỗi.

Các dấu hiệu trở nặng của sốt xuất huyết

Trẻ ói mửa nhiều, đau bụng, bứt rứt. Tay chân lạnh, tím, vã mồ hôi. Chảy máu mũi, chảy máu chân răng, ói máu, đi tiêu ra máu. Trẻ hết sốt mà có một trong các dấu hiệu trở nặng này, phải được đưa đến bệnh viện cấp cứu ngay để điều trị kịp thời.

Khi trẻ bị sốt xuất huyết, phải theo dõi sát. Thời điểm nguy hiểm nhất là lúc trẻ hết sốt (thường từ ngày thứ 3 đến hết ngày thứ 6 của bệnh), trẻ có thể trở nặng, bị sốc dẫn đến tử vong nhanh nếu không phát hiện và cấp cứu kịp thời.

Theo 24H.COM.VN





Thuốc và bệnh sốt xuất huyết

Khi bị bệnh nói chung và bệnh sốt xuất huyết (SXH) nói riêng, nhất là thời điểm hiện tại, đang là giai đoạn cao điểm của bệnh SXH; nhiều người dân thường có thói quen tự mua thuốc uống, và cho rằng cứ uống thuốc là khỏi. Chính tư duy này đã dẫn đến tình trạng tự ý sử dụng thuốc và sử dụng thuốc không đúng cách, do vậy nhiều ca bị tai biến nặng.

Tránh thói quen tự ý dùng thuốc

SXH là bệnh truyền nhiễm cấp tính do siêu vi trùng Dengue gây ra. Bệnh lây do muỗi vằn Aedes Aegypti hút máu truyền siêu vi trùng từ người bị bệnh sang người lành. Người bị bệnh SXH thường bắt đầu sốt với 3 đặc điểm: sốt đột ngột, sốt cao và sốt liên tục từ 39 đến 40oC trong 3-4 ngày. Khi có dấu hiệu bị bệnh SXH, bệnh nhân đều phải nhập viện điều trị theo phác đồ riêng, bởi nếu điều trị không đúng thì bệnh cũng có thể dẫn đến một biến chứng vô cùng nguy hiểm mà các thầy thuốc luôn cảnh giác, đó là sốc (shock). Đây là biến chứng nguy kịch nhất của bệnh SXH, dễ dẫn tới tử vong.Vì vậy khi có các dấu hiệu trên cần đến ngay cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời.


Đối với thuốc càng phải thận trọng và không được tự ý dùng. Nếu sốt cao trên 39oC có thể dùng thuốc hạ nhiệt, nới lỏng quần áo và lau mát bằng nước ấm, không hạ sốt bằng nước đá lạnh vì sẽ gây co mạch và rét run.Thuốc hạ nhiệt chỉ được dùng là paracetamol (pa-ra-cê-ta-môn) đơn chất. Tuyệt đối không dùng thuốc aspirin (át - pi - rin), ibuprofen (i-bu-prô-phen) để hạ nhiệt vì có thể gây xuất huyết, toan máu. Không dùng kháng sinh để điều trị vì kháng sinh không có tác dụng với virut. Cần bù dịch sớm bằng đường uống như nước oresol, nước trái cây (nước dừa, nước cam, nước chanh), hoặc nước cháo loãng với muối.

Không lạm dụng thuốc diệt muỗi

Hiện trên thị trường có rất nhiều sản phẩm diệt côn trùng, nhất là thuốc diệt muỗi, phổ biến là hương muỗi và bình xịt. Ngoài ra còn có loại dạng bột, dạng kem và dạng viên. Đối với các loại thuốc được phép lưu hành như bình xịt Mosfly, Raid, nếu sử dụng không đúng quy cách vẫn có thể gây hại, gây ngộ độc, dị ứng, đau đầu, chóng mặt, suy hô hấp, gây tổn thương gan, phổi...

Bên cạnh một số sản phẩm trên, có rất nhiều sản phẩm của Trung Quốc, trôi nổi trên thị trường, không có chỉ dẫn bằng tiếng Việt (cách phun, nồng độ). Do vậy, người dân cần phải cảnh giác vì đã có nhiều trường hợp bị ngộ độc, phải đưa đi bệnh viện cấp cứu do hít phải hơi độc.

Theo các nhà chuyên môn thì: các loại thuốc diệt muỗi dạng lỏng nguy hiểm hơn dạng rắn có cùng nồng độ vì dạng lỏng xâm nhập qua da dễ dàng hơn. Các sản phẩm chứa hóa chất càng mạnh diệt côn trùng càng mau chết thì gây độc cho người càng cao. Nếu sử dụng vô tội vạ các loại thuốc diệt muỗi, rất dễ gây ngộ độc trường diễn, làm tổn thương gan, phổi, nhất là khi sử dụng các sản phẩm trôi nổi, kém chất lượng.

Những sản phẩm thuốc diệt côn trùng được phép lưu hành đều ít mùi, không gây dị ứng, hắt hơi, nhức đầu có thể diệt côn trùng trên diện rộng, hiệu lực cao chỉ độc với côn trùng, không động với người và động vật máu nóng. Khi phun các loại thuốc này hóa chất sẽ bám trên bề mặt tường, côn trùng đậu vào sẽ bị hóa chất làm tê liệt hệ thần kinh và chết. Thông thường thuốc có tác dụng từ 3 đến 6 tháng. Tuy nhiên, khi phun thuốc phải đúng quy trình (Phải do đơn vị có chuyên môn thực hiện). Nên để trẻ nhỏ, phụ nữ có thai và người già ra khỏi khu vực phun từ 30 - 60 phút để tránh tác dụng phụ của thuốc.

Người dân cần thận trọng, kẻo lại phòng được bệnh sốt xuất huyết do muỗi truyền nhưng lại bị ngộ độc do chính loại thuốc diệt muỗi.

Theo Hồng Loan (Suckhoedoisong)



Chủ Nhật, 19 tháng 8, 2012


Chủ động đối phó với dịch bệnh

Không phải ngẫu nhiên Bộ Y tế đã tổ chức Hội nghị tăng cường phòng chống bệnh sốt xuất huyết tại các tỉnh phía Nam. Điều đó cho thấy tuy mới vào đầu mùa mưa nhưng nhiều dịch bệnh, trong đó có sốt xuất huyết (SXH) đang là “điểm nóng” của các khu vực này – đặc biệt là ở vùng ĐBSCL. Theo khảo sát của các CTV báo SK&ĐS, hầu hết các bệnh viện trong vùng đang phải hoạt động hết công suất để ứng phó với dịch bệnh.

“Nóng bỏng” sốt xuất huyết

Tại tỉnh An Giang, mấy ngày qua, số bệnh nhân mắc SXH cũng tăng đột biến. Tính từ đầu năm đến nay, tỉnh này đã có trên 3.000 ca mắc SXH phải nhập viện, tăng gấp 1,5 lần so với cả năm 2011.

Theo Sở Y tế tỉnh Tiền Giang, đã có trên 2.000 ca bệnh SXH phải nhập viện, tăng 80% so với cùng kỳ năm 2011. Còn tại Cà Mau, Trung tâm y tế dự phòng (YTDP) ghi nhận được trên 1.000 ca sốt SXH. Các tỉnh khác như Bến Tre, Sóc Trăng, Bạc Liêu…, các cán bộ YTDP báo cáo có hàng ngàn ca mắc SXH.


Người dân ở Cà Mau nuôi cá bảy màu để diệt lăng quăng. Ảnh: Quang Duẩn

Theo Trung tâm YTDP Đồng Tháp, từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh có khoảng 1.000 ca mắc bệnh tay - chân - miệng (TCM), tăng gấp 6 lần so cùng kỳ năm ngoái, trong đó có 2 ca tử vong.

Ông Trần Thanh Thảo - Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Tiền Giang, cho biết, bệnh TCM phát triển phức tạp, gây khó khăn trong công tác chẩn đoán và điều trị. Để giảm thiểu nguy cơ tử vong, ngành y tế Tiền Giang yêu cầu những gia đình bệnh nhi dưới 1 tuổi và những bệnh nhi mắc các bệnh khác cần nhập viện khi bệnh còn nhẹ.
Miền Nam, miền Trung và Tây Nguyên vẫn là điểm nóng của SXH. Bệnh SXH theo chu kỳ hàng năm có nhiều khả năng tăng cao số mắc, số tử vong vào các tháng 8-9 và 10 nếu không tích cực triển khai các biện pháp phòng, chống kịp thời. Thống kê cho thấy, hiện nay, phần lớn số mắc SXH vẫn tập trung ở các tỉnh phía Nam (chiếm gần 90%). So với cùng kỳ năm ngoái, TP.HCM, Cà Mau… là những địa phương có số mắc SXH giảm từ 20- 50%, tuy nhiên số ca mắc ghi nhận vẫn ở mức cao. Ngược lại với tình hình bệnh SXH đang hoành hành tại các tỉnh miền Trung và miền Nam, tại các tỉnh miền Bắc bệnh SXH lại giảm.
Chủ động, không chờ kinh phí rót về

6 buồng bệnh của Khoa Truyền nhiễm, BV Nhi đồng Cần Thơ vào những ngày này luôn kẹt cứng bệnh nhân. Mỗi buồng có 40 giường nhưng số bệnh nhân điều trị nội trú luôn dao động từ 70 – 120 người. Dù các giường bệnh đều phải nằm ghép 2 - 3 người/giường nhưng vẫn không đủ chỗ nằm.

Người nhà bệnh nhân mệt mỏi bao nhiêu thì các bác sĩ, điều dưỡng cũng “oải” không kém. Điều dưỡng Hoàng Thị Mỹ Hạnh vừa đo huyết áp cho bệnh nhi vừa nói: Những ngày cuối tuần, số bệnh nhân có khi tăng hơn 100, trong khi bệnh đưa vào đây phải theo dõi hàng giờ nên mọi người phải thay nhau trực suốt ngày đêm mới xử lý kịp.

Theo BS. Huỳnh Mộng Hùng - Phó Giám đốc Trung tâm YTDP tỉnh An Giang, bệnh SXH ở ĐBSCL nói chung tăng giảm theo chu kỳ kéo dài khoảng 3 - 4 năm, gần đây nhất, số ca mắc SXH lên cao là năm 2008 với khoảng 5.000 ca, sau đó giảm dần, đến năm 2011 thấp nhất khoảng 2.000 ca. Thời gian qua, để chủ động phòng chống bệnh SXH, chúng tôi không ngồi chờ mà chủ động kiến nghị với UBND tỉnh sử dụng nguồn kinh phí của năm 2011 chuyển qua. Ngoài ra, Sở Y tế An Giang cũng xuất kinh phí khoảng trên 300 triệu đồng dự phòng hỗ trợ truyền thông giáo dục sức khỏe cho cộng đồng. Nhờ có nguồn kinh phí đó mà chúng tôi có thể chủ động hỗ trợ thuốc men cho địa phương, đặc biệt là những huyện nghèo không có kinh phí trong công tác phòng, phun dập dịch, diệt lăng quăng… Thời gian này, ngành đang tăng cường công tác phối hợp chặt chẽ với ngành giáo dục để tuyên truyền về bệnh SXH trong trường học nhân dịp khai trường sắp tới.

Tại tỉnh Hậu Giang, ông Trần Thành Lập - Phó Chủ tịch UBND tỉnh cho biết, Hậu Giang là tỉnh vùng sâu, vùng xa, cũng là tỉnh nghèo nên tình hình các loại dịch bệnh cũng diễn biến hết sức phức tạp chứ không riêng gì SXH... Tỉnh đã thành lập ban chỉ đạo phòng chống dịch, mỗi tháng ban chỉ đạo họp một lần để trên cơ sở đó rút kinh nghiệm phòng chống dịch. Chính vì vậy, mặc dù các tỉnh lân cận có tăng về dịch bệnh SXH, nhưng tình hình dịch bệnh SXH của Hậu Giang năm 2012 đã giảm hơn so với cùng kỳ. Ngoài ra, ý thức người dân đã được nâng cao hơn. Bên cạnh đó, để công tác phòng chống dịch có hiệu quả, quan trọng là phải nâng cao nhận thức của cán bộ chuyên môn ngành y tế và của người dân.

Đồng tình với quan điểm của ông Lập, BS. Lê Hoàng Sơn - Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Cần Thơ cho biết, để phòng bệnh hiệu quả, điều quan trọng nhất là người dân phải nâng cao ý thức tự phòng tránh. Phải tăng cường vệ sinh môi trường, ngủ màn, diệt lăng quăng để tự bảo vệ mình là chính. Theo dự báo của ngành y tế các tỉnh ĐBSCL, bệnh TCM sẽ còn diễn biến phức tạp từ nay đến hết tháng 12, đặc biệt cao điểm là các tháng 10, 11.

Đinh Hiền – Phong Vũ
(SKDS)




Hội nghị tăng cường công tác phòng chống sốt xuất huyết khu vực phía Nam

Ngày 15/8/2012, tại thành phố Hồ Chí Minh, Bộ Y tế tổ chức Hội nghị tăng cường công tác phòng, chống sốt xuất huyết (SXH) cho các tỉnh/TP khu vực phía Nam. PGS.TS Nguyễn Thị Kim Tiến, Bộ trưởng Bộ Y tế chủ trì Hội nghị. Tham dự Hội nghị có PGS.TS. Nguyễn Thị Xuyên, Thứ trưởng Bộ Y tế, đại diện các vụ, cục, viện, bệnh viện, đơn vị trực thuộc Bộ Y tế, lãnh đạo Uỷ ban nhân dân tỉnh, Sở Y tế, Trung tâm Y tế dự phòng và Trung tâm Truyền thông GDSK các tỉnh/TP khu vực phía Nam.

Theo báo cáo Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế, tính từ đầu năm đến nay, cả nước ghi nhận hơn 39.987 trường hợp mắc SXH tại 52 tỉnh/TP, tăng 35,3% so với cùng kỳ năm 2011, trong đó 26 trường hợp tử vong. Các tỉnh có trên 3.000 ca mắc là TP Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Bình Dương, Bình Phước, An Giang. Ðáng quan tâm, năm nay dịch SXH tăng mạnh ở các tỉnh khu vực miền Trung và Tây Nguyên. Tích lũy số ca mắc SXH ở các tỉnh miền Trung là 3.593 ca (tăng 130%), Tây Nguyên: 339 ca (tăng 73%) và các tỉnh phía Nam: 35.374 ca (tăng 14%). Dự báo, dịch SXH tăng nhanh từ tháng 5 và kéo dài đến khoảng tháng 11. Theo quy luật, đỉnh dịch thường rơi vào thời gian từ tháng 7 đến tháng 9 hằng năm.

Theo kết quả giám sát của Viện Pasteur thành phố Hồ Chí Minh, trong 7 tháng đầu năm 2012, tại khu vực phía Nam tình hình bệnh SXH diễn biến khá phức tạp. Các chuyên gia dịch tễ nhận định, nguyên nhân của dịch SXH gia tăng trên diện rộng là do bệnh chưa có vắcxin phòng ngừa, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và một trong những nguyên nhân quan trọng dẫn đến tình trạng bùng phát dịch bệnh là do sự chủ quan, lơ là, thiếu ý thức của người dân trong phòng, chống dịch bệnh dù bệnh SXH không quá khó để phòng tránh. Ở nước ta hiện đang lưu hành đồng thời cả bốn típ virút Dengue gây bệnh SXH là: D1 (30%), D2 (26%), D3 (20,3%) và D4 (23,3%), đặc biệt típ D4 đã xuất hiện ở cả khu vực miền Nam và miền Trung.

Trọng tâm hoạt động phòng chống SXH trong 5 tháng cuối năm 2012 là triển khai quyết liệt các biện pháp phòng chống dịch SXH Dengue để giảm số mắc, giảm số tử vong và không để dịch lớn xẩy ra, đặc biệt tập trung các tỉnh có số mắc cao.

Phát biểu chỉ đạo Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến biểu dương nỗ lực của các cấp chính quyền địa phương luôn quan tâm đến công tác phòng chống dịch bệnh nói chung và SXH nói riêng. Bộ trưởng đề nghị, ngay sau Hội nghị này, Sở Y tế các tỉnh khu vực phía Nam khẩn trương tham mưu cho UBND tỉnh chỉ đạo UBND các cấp tăng cường trách nhiệm trong công tác phòng, chống dịch SXH. Cần triển khai chiến dịch truyền thông mạnh trên các phương tiện như đài truyền hình, đài phát thành, phát tờ rơi... để vận động cộng đồng tham gia mạnh mẽ hơn nữa trong phòng chống SXH. Bên cạnh đó, cần có chế tài xử phạt hành chính đối với các cá nhân, tập thể vi phạm. Các hoạt động khác, bao gồm tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý ổ dịch tại các vùng có nguy cơ cao. tổ chức phun hoá chất diệt muỗi để giảm số ca mắc, tăng cường năng lực cho bệnh viện các tuyến để hạn chế và giảm thiểu tỷ lệ tử vong... cũng được tiến hành đồng thời. Các tỉnh, thành phố cần bố trí đủ kinh phí để triển khai kịp thời công tác phòng, chống SXH một cách hiệu quả nhất.

Tin và ảnh: Công Chiến