Quản lý dịch bệnh

Nghiên cứu và thành lập cơ sở dữ liệu các dịch bệnh phổ biến trong xã hội để xây dựng bộ công cụ hỗ trợ quản lý và ứng phó trước tình hình diễn biến dịch bệnh phức tạp.

Tìm hiểu tác nhân gây bệnh

Tìm hiểu , thống kê các tác nhân chính gây nên một số bệnh dịch phổ biến, hỗ trợ công tác phòng chống và xóa bỏ dịch bệnh.

Nghiên cứu cơ chế phát sinh và lây truyền

Nghiên cứu cơ chế tương tác giữa con người, môi trường và các loại hình lây nhiễm để thống kê và khuyến cáo các biện pháp phòng chống.

Phân tích không gian

Ứng dụng công nghệ GIS trong phân tích, đánh giá mức độ lây lan và dự báo diễn biến dịch bệnh dựa trên việc kết hợp dữ liệu không gian và hệ kiến thức chuyên gia.

Xây dựng mô hình

Dựa trên cơ chế tương tác giữa dịch bệnh, vật lây truyền, môi trường sống, thời gian và các hoạt động của con người, xây dựng mô hình dự báo cho một số loại dịch bệnh phổ biến tại khu vực nghiên cứu.

Điều tra thực địa thu thập dữ liệu và kiểm chứng kết quả

Tổ chức điều tra thu thập tài liệu, xác định các yếu tố phát sinh và truyền bệnh tại thực địa, kiểm chứng mô hình ứng dụng công nghệ GIS và công nghệ định vị toàn cầu GPS.

Chia sẻ dữ liệu trên mạng Internet

Ứng dụng công nghệ điện toán mây, công nghệ WebGIS và quản lý thông tin CMS, xây dựng hệ thống CSDL trực tuyến hỗ trợ chia sẻ thông tin trên mạng toàn cầu Internet.

Hiển thị các bài đăng có nhãn Sốt xuất huyết. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Sốt xuất huyết. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Năm, 24 tháng 1, 2013


Bé 2 tháng tuổi bị sốc sốt xuất huyết

Bé N.T.L (2 tháng tuổi, ở tại TPHCM) nhập viện Nhi đồng 1 trong tình trạng lơ mơ, xuất huyết dưới da, tiêu ra máu...

Vừa tròn 2 tháng tuổi thì những cơn sốt cao liên tục kéo đến khiến bé N.T.L. (ngụ tại TPHCM) quấy khóc, bỏ bú. Được gia đình chuyển đến bệnh viện trong tình trạng lơ mơ, xuất huyết da, tiêu ra máu… Qua các kết quả thăm khám, xét nghiệm bác sĩ cho biết bệnh nhi bị sốc sốt xuất huyết (SXH).


Việc chẩn đoán và điều trị SXH ở trẻ nhũ nhi rất khó khăn

Dù đã hết mùa mưa, nhưng khoa Sốt xuất huyết, bệnh viện Nhi Đồng 1 vẫn tiếp nhận nhiều bệnh nhi bị SXH trong đó có không ít trường hợp là trẻ nhũ nhi dưới 1 tuổi. Bác sĩ cho biết SXH là bệnh thường gặp ở trẻ từ 4 - 9 tuổi nhưng gần đây bệnh đang tấn công sang nhóm trẻ nhũ nhi. Mặc dù chỉ có khoảng 6% trong tổng số bệnh nhi mắc sốt xuất huyết nhập viện rơi vào những trẻ dưới 1 tuổi nhưng nguy cơ tử vong ở nhóm trẻ này rất cao do gặp nhiều khó khăn trong việc điều trị.

Theo BS Minh Tiến, khoa SXH, lứa tuổi nhũ nhi rất khó chẩn đoán bệnh do trẻ quá nhỏ không thể diễn tả được triệu chứng. Hơn thế nữa, biểu hiện lâm sàng lại trùng lặp với các bệnh lý khác như nhiễm trùng huyết; viêm màng não; nhiễm khuẩn đường hô hấp hay đường tiêu hóa khiến trẻ nhập viện trễ hoặc không được xử trí kịp thời.

Việc điều trị các trường hợp SXH nặng ở trẻ nhũ nhi gặp nhiều khó khăn do diễn tiến bệnh trẻ rất phức tạp, không lường trước được; trẻ nhũ nhi dễ bị rối loạn chức năng tim mạch sớm và dễ quá tải dịch truyền, rối loạn đông máu…

SXH ở trẻ nhũ nhi là bệnh rất nguy hiểm đe dọa trực tiếp đến tính mạng của con trẻ vì vậy khi thấy trẻ sốt trên 2 ngày và phát hiện một trong những dấu hiệu cảnh báo như ói nhiều lần; ói ra máu hoặc tiêu phân đen; tay chân lạnh; da nổi bông; lừ đừ, li bì hay bứt rứt; quấy khóc liên tục; bỏ bú… phụ huynh phải nhanh chóng đưa trẻ đến bệnh viện để được xử trí kịp thời.

Li Uyên



Thứ Năm, 27 tháng 12, 2012


Bệnh sốt xuất huyết tăng gấp 10 lần ở Quảng Nam

Theo thông tin từ Sở Y tế Quảng Nam, từ đầu năm đến nay, số ca mắc sốt xuất huyết trên địa bàn tỉnh vào khoảng gần 200 ca, tăng gần 10 lần so với cùng kỳ năm ngoái.


Từ đầu năm đến nay, số ca mắc sốt xuất huyết ở Quảng Nam tăng gần 10 lần so với năm 2011

Hiện nay trên địa bàn tỉnh vẫn còn rải rác một số ổ dịch nhỏ sốt xuất huyết tại Điện Bàn, Đại Lộc, Núi Thành và đang được giám sát chặt chẽ. Ngành y tế và các cấp chính quyền địa phương đã phối hợp tổ chức xử lý kịp thời và triệt để các ổ dịch nhỏ nên dịch được khống chế tốt, không bùng phát.

So với cùng kỳ năm 2011, số ca mắc sốt rét toàn tỉnh giảm 16% (685 ca/815 ca) nhưng số mắc sốt rét ác tính tăng và tỷ lệ ký sinh trùng sốt rét tăng 37,8% (561 ca/407 ca).

Qua giám sát các bệnh truyền nhiễm, một số bệnh có số mắc tăng so với cùng kỳ năm 2011 như: Lỵ trực trùng (1.561/975: tăng 1,6 lần); lỵ amip (1.104/581: tăng 1,6 lần); quai bị (563/381: tăng 1,5 lần); sốt xuất huyết (105/11: tăng 9,5 lần) và tay chân miệng (1.105/529: tăng >2 lần). Các bệnh có số mắc giảm là sởi, thủy đậu và rubella.

Tổng số ca mắc bệnh tay chân miệng là 1.105, không có tử vong. Bệnh đã xảy ra tại 18/18 huyện, thành phố; các địa phương có số mắc cao: Thăng Bình có 272 ca, Phú Ninh có 134, Tiên Phước có 102, Tam Kỳ 115 ca. Ngành y tế và các Sở, ngành, địa phương đã phối hợp tổ chức truyền thông hướng dẫn phòng bệnh, giám sát ca bệnh tại cộng đồng và tại các trường mầm non/mẫu giáo, xử lý ổ dịch sớm theo quy định.

Hiện tại số ca bệnh hàng tuần vẫn chưa giảm hẳn, còn duy trì ở mức bình quân 20 ca/tuần tại 18/18 huyện/thành phố nhưng đa số đều ở thể nhẹ và được điều trị kịp thời. Tình hình dịch bệnh tay chân miệng đến nay vẫn trong tầm kiểm soát.

Sở Y tế cũng cho biết theo kế hoạch hoạt động phòng, chống dịch bệnh năm 2013 vừa được UBND tỉnh phê duyệt thì mục tiêu quan trọng được đặt ra cho năm tới là không để dịch tả, cúm A/H5N1 xảy ra trên địa bàn cũng như giảm tỷ lệ mắc sốt xuất huyết dưới 59,1/100.000 dân; giảm tỷ lệ chết/mắc còn dưới 0,013/100.000 dân; giảm số ca mắc tay chân miệng so với năm 2012.

Bên cạnh đó mục tiêu hạn chế tỷ lệ chết/mắc dưới 1.500ca/năm; đẩy lùi nguy cơ sốt rét tại các khu vực trọng điểm; duy trì tỷ lệ mắc sốt rét dưới 1.500ca/năm; kịp thời ngăn chặn không để các bệnh dịch ở gia súc, gia cầm lây sang người; không để dịch bệnh bùng phát sau thiên tai… cũng được đặt ra trong kế hoạch hoạt động.

Được biết, trong năm 2013, kinh phí phòng, chống dịch từ các chương trình mục tiêu quốc gia đối với phòng chống sốt xuất huyết là 1,35 tỷ đồng; đối với phòng chống sốt rét là 2,2 tỷ đồng. Ngoài ra theo kế hoạch, còn có thể sử dụng nguồn kinh phí phòng chống dịch từ nguồn Quỹ toàn cầu phòng, chống sốt rét.

Theo Dân Trí



Thứ Năm, 4 tháng 10, 2012


Sốt xuất huyết hoành hành, 42 người chết

Trong 9 tháng đầu năm cả nước có gần 48 nghìn người mắc sốt xuất huyết, ít nhất 42 người đã tử vong.
Dự báo sốt xuất huyết sẽ tiếp tục tăng nhanh, khu vực phía Nam đang là “chảo lửa” của bệnh dịch nguy hiểm này.

Tại Hội thảo “Đánh giá hoạt động phòng chống sốt xuất huyết và đề xuất các biện pháp phòng chống” diễn ra ngày 2/10, TS Trần Thanh Dương, Phó cục trưởng Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế - cho biết: “Tính từ đầu năm đến nay, cả nước đã có 47.927 ca mắc bệnh sốt xuất huyết (SXH), tăng 21,4% so với năm 2011. Số ca bệnh SHX tại khu vực các tỉnh phía Nam chiếm đến 86,2% của cả nước với 41.324 ca.



Việt Nam đang nỗ lực nghiên cứu vắc-xin phòng SXH

Các nguyên nhân như tốc độ đô thị hóa nhanh, nắng mưa bất thường cùng mùa tựu trường, tháng 8 và tháng 9 đã được dự báo là thời điểm SXH ở giai đoạn đỉnh dịch. Tuy nhiên, hiện tại SXH vẫn ùn ùn tăng nhanh số ca bệnh nặng ngày một nhiều hơn.

Theo thống kê của Cục Y tế Dự phòng, những ca SXH nặng chiếm tới 7,6% tổng số ca mắc bệnh và có xu hướng tăng cao ở người lớn. Với 42 người chết, số ca tử vong do SXH trên cả nước cũng tăng hơn 20,6% so với cùng kỳ năm 2011.

Theo phân tích của các chuyên gia y tế tại Hội nghị, nguyên nhân dẫn đến tình trạng SXH tăng mạnh là do bệnh chưa có vắc-xin phòng chống và thuốc đặc trị. Bên cạnh đó người dân chưa có ý thức phòng chống bệnh; ngành y tế còn thiếu kinh phí và thiếu cán bộ y tế có kinh nghiệm.



Tập quán chứa nước trong lu tạo môi trường thuận lợi cho muỗi gây bệnh sinh sôi

Lý giải về nguyên nhân khu vực phía Nam đặc biệt là các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long đang là “chảo lửa” của SXH, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long cho rằng, người dân tại khu vực này vẫn còn tập quán trữ nước trong các lu, vại… không giữ vệ sinh kênh, mương cũng như không phác quang bụi rậm.

Năm 2012, SXH được coi là dịch bệnh vi rút lây truyền qua muỗi nguy hiểm nhất trên thế giới.

Hiện bệnh có diễn biến phức tạp tại khu vực tây Thái Bình Dương và Nam Á. Để ngăn chặn dịch bệnh này, bốn quốc gia bao gồm: Việt Nam, Lào, Campuchia, Singapore đã cam kết thực hiện quản lý giám sát, kiểm soát véc-tơ SXH.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long cho biết, Việt Nam đang tích cực hợp tác với các quốc gia nghiên cứu phát triển vắc-xin phòng bệnh đồng thời phối hợp với các nước trong khu vực giám sát và học hỏi kinh nghiệm trong điều trị dịch bệnh SXH.




Phát hiện muỗi hổ Châu Á gây sốt xuất huyết

Không chỉ có muỗi Aedes Aegypti mang virut gây bệnh sốt xuất huyết, một loài muỗi nguy hiểm khác vừa được phát hiện tại thành phố Đà Nẵng, đe dọa tình trạng sốt xuất huyết đang vào mùa cao điểm.

Ngày 3/10, Trung tâm y tế dự phòng (Sở Y tế Đà Nẵng), cho biết loài muỗi Aedes Albopictus (còn gọi là muỗi hổ châu Á hay muỗi rừng ban ngày) vừa được cơ quan chức năng điều tra, định loại và phát hiện tại một điểm tiềm ẩn mầm bệnh sốt xuất huyết tại Đà Nẵng. Nhiều địa phương ở miền Trung cũng phát hiện loại muỗi này.



Nhiều khu vực đông dân cư, ẩm thấp ở Đà Nẵng đang là điểm nóng về sốt xuất huyết. Ảnh: Nguyễn Đông
Một cán bộ tại trung tâm cho biết loại muỗi Aedes Albopictus rất khó phát hiện bằng mắt thường. Lần đầu tiên phát hiện, nhưng trên thực tế muỗi Aedes Albopictus đã tồn tại từ lâu và chỉ là một loại véc-tơ phụ truyền bệnh sốt xuất huyết, sau muỗi Aedes Aegypti là mầm gây bệnh chính. Muỗi có đặc điểm sinh sống ngoài nhà và có khả năng truyền virut qua trứng bằng việc đẻ trong các dụng cụ chứa nước tạm thời, hốc cây, kẽ lá, vỏ đồ dùng...

Theo thống kê, từ đầu năm đến nay Đà Nẵng có 136 ca nhiễm sốt xuất huyết, tăng 60 ca so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó người lớn trên 15 tuổi chiếm khoảng 70%. Cơ quan chức năng đã khuyến cáo cho người dân phòng chống muỗi như nằm ngủ trong màn, mặc áo dài tay, phát quang những nơi ẩm thấp - nơi ẩn nấp, đẻ trứng chính của muỗi Aedes Albopictus.

Trung tâm Y tế dự phòng đã phun hóa chất diệt muỗi tại 7 ổ bệnh tập trung tại quận Hải Châu và Sơn Trà. Đồng thời dự trữ thuốc, phương tiện cấp cứu, điều trị, sẵn sàng điều trị bệnh nhân trong trường hợp xảy ra dịch, hạn chế đến mức thấp nhất tử vong do sốt xuất huyết.

Nguyễn Đông



Thứ Sáu, 28 tháng 9, 2012


Ký sinh trùng kháng sốt rét xuất hiện ở Việt Nam

Ngày 27/9, đại diện Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho biết đã phát hiện ký sinh trùng kháng sốt rét tại miền Trung, miền Nam Việt Nam và đông nam Myanmar.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo cần phải mở rộng các biện pháp chống ký sinh trùng sốt rét kháng thuốc artemisinin sau khi có thêm nhiều bằng chứng cho thấy ký sinh trùng kháng thuốc đã xuất hiện ở miền Trung và Nam Việt Nam và Đông Nam Myanma. Tình trạng này được phát hiện sau khi sự tồn tại của ký sinh trùng sốt rét artemisinin dọc theo biên giới giữa Thái Lan – Căm-pu-chia và Thái Lan –Myanma được khẳng định.

Theo TS Shin Young Soo, giám đốc WHO khu vực Tây Thái Bình Dương, artemisinin vốn là thuốc điều trị sốt rét có hiệu quả, nhưng tình trạng kháng thuốc và thời gian điều trị kéo dài đang xuất hiện ngày một nhiều. Ông Shin cho biết trước năm 2010, số ca mắc và số ca tử vong do sốt rét giảm mạnh, nhưng nỗ lực này đang bị ảnh hưởng do có khả năng tình trạng kháng artemisinin tiếp tục lây lan sang các quốc.

Thách thức lớn nhất là sự phát triển khả năng kháng thuốc của ký sinh trùng Plasmodium falciparum đối với các dẫn xuất artemisinin, vốn là loại thuốc điều trị sốt rét hiệu quả nhất. TCYTTG cảnh báo về mối đe dọa kháng artemisinin lần đầu tiên vào năm 2005, sau khi các nghiên cứu dọc theo biên giới giữa Thái Lan – Căm-pu-chia chỉ ra rằng thời gian làm sạchP.falciparum khỏi cơ thể bệnh nhân kéo dài hơn.

Sốt rét vẫn lưu hành ở 10 trong tổng số 37 quốc gia và vùng lãnh thổ thuộc Khu vực Tây Thái Bình Dương. Nỗ lực loại trừ bệnh sốt rét đã đạt được tiến bộ đáng kể, với số ca xác nhận mắc sốt rét giảm 37%, và số ca tử vong do sốt rét giảm 62% trong giai đoạn từ 2000 đến 2010. Tuy nhiên TCYTTG cảnh báo nếu không tiếp tục duy trì đà kiểm soát căn bệnh do muỗi lây truyền này, sẽ có khả năng tình trạng kháng artemisinin lan sang các nước có bệnh sốt rét lưu hành khác trong khu vực và các quốc gia khác nữa.

Tiến sĩ Shin thúc giục các nước Tiểu vùng sông Mê Kông tăng cường và mở rộng các hoạt động để ngăn chặn và loại trừ bệnh sốt rét kháng artemisinin trên cơ sở Kế hoạch ngăn chặn kháng aretemisin toàn cầu của TCYTTG.

Hồng Hải




Muỗi hổ có dữ như “hổ”?

Thông tin do Sở Y tế TP.Đà Nẵng phát đi trên các phương tiện thông tin đại chúng: “Tại đây xuất hiện loại muỗi hổ Châu Á nguy hiểm gây bệnh sốt xuất huyết (SXH)” đã khiến nhiều người dân lo ngại.

Bởi ở nước ta, vốn dĩ quanh năm, muỗi aedes aegypti đã liên tục gây nên xấp xỉ 80 - 100 nghìn ca bệnh và 90 – 100 ca tử vong vì SXH mỗi năm. Vậy muỗi hổ Châu Á có phải là loại muỗi mới và mức độ nguy hiểm thực sự của chúng ra sao? Báo Lao Động đã phỏng vấn PGS. TS Nguyễn Trần Hiển, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ TƯ.

Vì sao lại gọi là muỗi hổ Châu Á? Bệnh sốt xuất huyết do muỗi hổ Châu Á này có nguy hiểm hơn so với SXH thông thường?

Năm 1894, một nhà côn trùng học Australia đã lần đầu tiên mô tả loại muỗi này và gọi là “muỗi hổ Châu Á” (ASIAN tiger mosquito). Tên gọi như vậy là do muỗi này có đặc điểm chân có khoang trắng đen và mình nhỏ, có màu trắng hoặc đen có nguồn gốc từ Đông Nam Châu Á. Dân gian gọi là muỗi vằn. Trên thế giới có nhiều bằng chứng khoa học và thực tiễn các vụ SXH bùng phát dịch cho thấy, 2 loài muỗi Aedes aegypti và muỗi aedes albopictus đều có khả năng cảm nhiễm và truyền bệnh SXH như nhau. Nhiều vụ dịch sốt xuất huyết ở Châu Á và trên thế giới, muỗi ades albopictus trong truyền bệnh sốt xuất huyết do virus Chikungunia. Tuy nhiên, riêng ở Việt Nam, trong nhiều năm qua, truyền bệnh SXH Dengue vẫn chủ yếu là aedes aegypti. Chưa có bằng chứng sự lưu hành của virus Chikungunia gây SXH và cũng chưa có bằng chứng về SXH do muỗi hổ Châu Á (ades albopictus) gây ra.

Muỗi hổ Châu Á có ở Đà Nẵng. Vậy trên thực tế, loài muỗi này còn xuất hiện ở đâu nữa?

Trước năm 2000, muỗi aedes aegypti chiếm ưu thế và chủ yếu gây bệnh SXH Dengue ở Việt Nam. Gần đây, các kết quả giám sát nghiên cứu về côn trùng của Viện Vệ sinh dịch tễ T.Ư cho thấy, ở các tỉnh/TP phía bắc, muỗi hổ đang dần thay thế muỗi aedes aegypti. Mật độ xuất hiện của loại muỗi hổ giảm dần từ Bắc vào Nam. Ở phía bắc muỗi ades albopictus chiếm ưu thế, thì ở phía nam muỗi ades aegypti lại chiếm ưu thế chủ yếu.

Vậy mức độ của SXH do muỗi nào gây ra sẽ nặng hơn?

Viện Vệ sinh dịch tễ TƯ đã và đang nghiên cứu và giám sát sự lưu hành, vai trò truyền bệnh SXH và mức kháng hóa chất diệt muỗi của muỗi trong các vụ dịch. Các kết quả cho thấy muỗi aedes aegypti vẫn truyền bệnh SXH Dengue chủ yếu ở Việt Nam như đã nói. Đặc biệt là muỗi vằn ở miền Bắc nhiều hơn. Ở Ấn Độ, từng có những vụ dịch SXH do muỗi vằn gây ra, ghi nhận hàng trăm bệnh nhân nhưng không có ca nào tử vong. Người ta cho rằng, bệnh cảnh do muỗi vằn gây ra thường nhẹ hơn so với ades aegypti gây ra. Do đặc điểm phân bố của 2 loại muỗi vằn này ở VN, nên chúng tôi cũng đưa ra giả thiết: Có phải vì thế mà dịch SXH ở miền Bắc nhiều năm nay thường nhẹ hơn miền Nam.

Kết quả nghiên cứu cho thấy, tại các ổ dịch SXH ở VN đều có mặt aedes aegypti, chỉ rất ít ổ dịch có 2 loài, trong đó muỗi vằn chỉ chiếm tỉ lệ rất thấp. Nhiều địa phương có lưu hành muỗi vằn với mật độ cao, nhưng nhiều năm liền không có thông báo về bệnh SXH. Kết quả phân lập cũng cho thấy, cũng chỉ có muỗi aedes aegypti dương tính với virus dengue.

Vậy theo ông, người dân không nên lo ngại về loại muỗi này?

Đúng như thế. Do không thấy bệnh nhân SXH do muỗi hổ ở VN và nếu có thì cũng sẽ gây bệnh cảnh rất nhẹ. Tuy nhiên, hiện đang là cao điểm của dịch SXH nên người dân cần chủ động áp dụng và duy trì thường xuyên hoạt động diệt bọ gậy, phá hủy nơi sinh sản của muỗi, thu gom và xử lý phế thải, vệ sinh môi trường; sử dụng tác nhân sinh học (thả cá, Mesocyclops), hợp tác với ngành y tế trong việc phun hóa chất diệt muỗi và phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ mắc SXH để có biện pháp phòng, chống thích hợp và kịp thời.

Xin cảm ơn ông!

Theo Quang Duy
Lao động




Muỗi hổ châu Á là loại muỗi gì?

Hiện sốt xuất huyết đang vào mùa. Các cơ quan thông tin đại chúng có đưa tin Sở Y tế thành phố Đà Nẵng thông báo tại thành phố này đã xuất hiện loài muỗi hổ châu Á truyền bệnh. Vậy muỗi này là loại muỗi gì?


Muỗi hổ châu Á (Aedes alpopictus)

Tại sao gọi là muỗi hổ châu Á?

Muỗi hổ châu Á có tên gọi khoa học là Aedes albopictus thuộc loài muỗi Aedes.

Muỗi Aedes có mặt ở khắp nơi trên thế giới và có khoảng trên 950 loài, nó gây ra mối phiền hà rất lớn do đốt máu người và gia súc ở vùng nhiệt đới và có khi ngay cả ở những nơi có khí hậu mát mẻ. Ở những nước nhiệt đới, muỗi vằn Aedes aegypti truyền bệnh Dengue, bệnh sốt xuất huyết Dengue, bệnh sốt vàng và các bệnh do vi-rút khác. Một loài muỗi tương cận với loài muỗi này là Aedes albopictus cũng có thể truyền bệnh Dengue, bệnh sốt xuất huyết Dengue.

Muỗi Aedes albopictus đầu tiên chỉ phát hiện thấy hoạt động ở châu Á, Madagasca và bản chất của nó rất mạnh mẽ, hung dữ, hiếu chiến, hùng hổ ... giống như con hổ nên thường được gọi là muỗi hổ châu Á (Asian tiger mosquito). Từ khoảng vài chục năm gần đây, loài muỗi hổ châu Á bắt đầu xâm nhập đến châu Âu, châu Mỹ, châu Úc cũng như Tây Phi. Các nhà nghiên cứu đã khảo sát và ghi nhận vào năm 1985, muỗi hổ châu Á phát hiện thấy xuất hiện lần đầu tiên tại Houston, Texas và sau đó lan truyền đến 25 tiểu bang khác ở Mỹ. Hồi cứu tình hình và được biết từ năm 1983 đến 1985, Mỹ đã nhập khẩu bằng tàu biển qua cảng trên 5 triệu vỏ xe hơi từ Trung Quốc. Trên đường di chuyển, tàu biển phải ghé vào lưu trú tại nhiều hải cảng khác nhau của các nước ở châu Á và muỗi hổ châu Á có điều kiện xâm nhập vào trong lòng các vỏ xe có nước tích tụ để đẻ trứng, phát triển trong suốt tuyến đường đến Mỹ và xâm nhập vào đất nước này. Như vậy, muỗi hổ châu Á cũng có tình trạng vượt biển để đến Mỹ và các nước khác như các thuyền nhân vượt biển một thời trước đây.

Cũng có thể nói tại các nước thuộc các châu lục khác có muỗi hổ châu Á xâm nhập hoạt động là do muỗi châu Á ngoại nhập và nhập cư để đảm nhận vai trò truyền bệnh tại đây.

Đặc điểm của loài muỗi hổ châu Á (Aedes albopictus)

Loài muỗi hổ châu Á (Aedes albopictus) cũng giống như các loài muỗi Aedes khác, chúng đẻ trứng rời từng chiếc trên những diện tích ẩm ướt, ngay trên thành hoặc gần sát với mặt nước, trong những dụng cụ chứa nước tạm thời nhưng nó vẫn ưa đẻ trứng tự nhiên ở trong rừng, trong vườn tại các hốc cây, kẽ lá, vũng nước dưới đất, vỏ dừa...

Muỗi Aedes albopictus cũng có thể đẻ trứng ở các dụng cụ chứa nước tạm thời trong nhà nhưng mức độ ít hơn là loài muỗi Aedes aegypti. Mặc dù gọi là muỗi hổ châu Á nhưng nó là một loài muỗi nhỏ con, có sọc trắng chạy dài từ đầu dọc theo lưng và ra tận phía sau chân, thân muỗi có
khoang trắng. Đặc điểm sinh lý, sinh thái của loài muỗi hổ châu Á là rất hiếu chiến, năng động, thường hoạt động đốt người giữa ban ngày và đặc biệt là vào lúc rạng đông hoặc khi trời về chiều vừa chợp tối.Vì vậy cần biết những đặc điểm, tập tính này của muỗi để thực hiện các biện pháp phòng chống đốt có hiệu quả.

Muỗi hổ châu Á truyền bệnh gì?

Như chúng ta đã biết, muỗi vằn Aedes aegypti là trung gian truyền bệnh chủ yếu của bệnh Dengue và bệnh sốt xuất huyết Dengue. Tuy vậy, loài muỗi tương cận với Aedes aegypti là muỗi hổ châu Á (Aedes albopictus) cũng có khả năng là trung gian truyền bệnh này ở một số nơi.

Ngoài ra, nó cũng là trung gian truyền một số bệnh đã được mô tả và xác định như bệnh sốt Tây sông Nin (West Nile virus), bệnh viêm não Saint Louis, bệnh virus Chikungunya... Bệnh virus Chikungunya do loại Arbovirus gây ra qua trung gian muỗi

Aedes albopictus truyền bệnh. Triệu chứng của bệnh này cấp tính hơn bệnh sốt Dengue, thường thấy nhức đầu dữ dội, đau các khớp xương, da nổi ban đỏ. Trong đó, triệu chứng viêm khớp xương rất tiêu biểu, các đốt xương có vẻ cứng vào buổi sáng, khi cử động rất đau nhức, khó chịu. Bệnh có thể kéo dài một tuần lễ, thậm chí có khi kéo dài cả tháng nhưng bệnh ít gây tử vong, ngoại trừ bị biến chứng viêm màng não ở trẻ em và ở những người cơ thể đang bị suy yếu vì một chứng bệnh nào đó. Bệnh virus Chikungunya do loài muỗi hổ châu Á truyền được báo cáo phát hiện ở châu Phi, Ấn Độ, Philippines và một số các quốc gia ở vùng Đông Nam Á. Cũng như một số bệnh virus do muỗi truyền khác, bệnh virus Chikungunya chưa có vaccin để phòng ngừa.


Sốt xuất huyết có thể do muỗi hổ châu Á (Aedes alpopictus) truyền

Biện pháp phòng bệnh

Việc phòng bệnh tốt nhất là thực hiện các biện pháp tự bảo vệ phòng chống muỗi đốt một cách tích cực như: mặc quần áo dài khi có hoạt động cần thiết ở ngoài trời nhất là vào buổi sáng sớm hoặc lúc xế chiều, dùng các loại thuốc xua muỗi loại DEET để xoa vào da ở những chỗ hở và áo quần; sử dụng thường xuyên màn ngủ có tẩm hóa chất xua diệt muỗi thành tập quán.

Ngoài ra cần triệt phá những nơi tạo điều kiện cho muỗi đẻ trứng và phát triển ở chỗ chứa nước tạm thời ở ngoài nhà và trong nhà như vỏ xe cũ, lon đồ hộp, chậu, lu, thùng phi chứa nước, vũng nước đọng, máng nước, lọ hoa, bát bẫy kiến đặt dưới tủ dựng thức ăn...

Có thể sử dụng các loại cửa có lưới ngăn chận muỗi đột nhập vào nhà, thường xuyên thau vét bọ gậy, vệ sinh sạch sẽ các dụng cụ chứa nước sử dụng trong sinh hoạt. Thực hiện biện pháp phòng bệnh ở đây cần hiểu rõ việc giải quyết môi trường tốt sẽ không tạo nơi thuận lợi cho muỗi đẻ trứng để phát triển thành bọ gậy và muỗi trưởng thành.

Muỗi trưởng thành có tỷ lệ và mật độ hoạt động thấp thì không có khả năng lây truyền bệnh.

TTƯT.BS. Nguyễn Võ Hinh




Hà Nội: Trên 100 ổ dịch sốt xuất huyết

Từ đầu năm đến nay Hà Nội đã ghi nhận trên 100 ổ dịch sốt xuất huyết với khoảng hơn 450 ca mắc. Mới nhất, ổ dịch tại phường Phúc La (Hà Đông, Hà Nội) với 8 ca mắc đã được không chế.

Ông Nguyễn Nhật Cảm, Phó Giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng Hà Nội cho biết, ổ dịch sốt xuất huyết tại Phúc La, Hà Đông được phát hiện vào cuối tuần trước. Ổ dịch này liên quan đến một công trình đang xây dựng và có nguy cơ bùng phát nên đã được xử lý môi trường ngay khi phát hiện.

Đến nay, số ca mắc sốt xuất huyết tại khu vực này là 8 người trên tổng số khoảng gần 1000 hộ dân. Ngoài ra còn có một số công nhân tại công trường xây dựng này có dấu hiệu sốt, ốm nhưng họ đã về quê nên không xác nhận được họ có bị sốt xuất huyết hay không.

“Ngay khi phát hiện ổ dịch, sáng 22/9, Trung tâm Y tế dự phòng quận Hà Đông đã tiến hành xử lý ổ dịch, phun hóa chất diệt muổi, vệ sinh môi trường”, ông Cảm nói.

Ông Cảm cho biết thêm, ổ dịch sốt xuất huyết được ghi nhận khi có một ca trong khu vực dương tính với sốt xuất huyết hoặc có hai ca biểu hiện lâm sàng trong vòng 1 tuần ở cùng đại bàn thôn, xóm. Từ đầu năm đến nay, số ổ dịch sốt xuất huyết tại Hà Nội là hơn 100 ổ với khoảng 450 ca mắc, giảm gần 50% so với cùng kỳ năm ngoái.

“Tuy thời điểm hiện tại số ca sốt xuất huyết giảm gần một nửa so với cùng kỳ, nhưng chúng tôi đang rất lo lắng bởi chuẩn bị bước vào thời kỳ đỉnh dịch là tháng 10, tháng 11 hàng năm”, ông Cảm lo lắng nói.

Để chuẩn bị đối phó với thời kỳ đỉnh dịch sốt xuất huyết, Hà Nội đã tổ chức hai chiến dịch vệ sinh môi trường. Chiến dịch đầu tiên thực hiện hồi tháng 5, tháng 6 với việc ra quân vệ sinh môi trường, phun hóa chất diệt muỗi tại 60 phường xã trọng điểm. Chiến dịch thứ hai vừa hoàn thành trong giai đoạn tháng 8, tháng 9. Tháng 10 - 11 tới, một chiến dịch sẽ được tiếp tục thực hiện để vệ sinh môi trường.

Ông Cảm khuyến cáo, để phòng sốt xuất huyết, mọi người cần thực hiện vệ sinh môi trường, phát quang bụi dặm, không chứa nước trong chum, vại, ngủ màn. Khi trong gia đình có người ốm, sốt xuất huyết cần báo ngay cho y tế dự phòng cơ sở để kịp thời khử khuẩn, khống chế ổ dịch.

Hồng Hải



Thứ Ba, 28 tháng 8, 2012


Nguy cơ bùng phát dịch bệnh sốt xuất huyết và tay chân miệng

Theo thông tin từ Sở Y tế nhiều tỉnh ĐBSCL, Khánh Hoà... cho biết, tình hình dịch bệnh sốt xuất huyết và tay chân miệng hiện đang gia tăng và có chiều hướng diễn biến khá phức tạp khi vào mùa mưa và ngày tựu trường năm học mới.

Tỉnh Tiền Giang, theo tống kê của ngành y tế tỉnh cho biết, tính đến thời điểm này, toàn tỉnh có trên 2.000 ca mắc bệnh sốt xuất huyết (SXH). Các địa phương có số ca mắc nhiều (trên 300 ca) như TP Mỹ Tho, huyện Cai Lậy, Châu Thành…

Theo đánh giá của ngành y tế tỉnh, dịch bệnh SXH sẽ có xu hướng tăng trong thời gian tới. Trước tình hình này, UBND tỉnh Tiền Giang đã có công văn yêu cầu các cơ quan liên quan tăng cường công tác phòng chống bệnh. Ngành y tế cũng đã khuyến cáo người dân cần cảnh giác đề phòng, thực hiện nhiều biện pháp xử lý như vệ sinh môi trường xung quanh chỗ ở, diệt lăng quăng, bảo vệ trẻ ngủ về đêm…

Một cán bộ ngành y tế cho biết, người nhà khi phát hiện con em mình bị sốt liên tục 2- 3 ngày kèm theo một số triệu chứng như chảy máu cam, đau bụng…thì cần đưa trẻ ngay đến cơ sở y tế để khám.

Từ đầu năm đến nay, số ca bệnh SXH trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long cũng tăng gấp đôi so với cùng kỳ, gần 600 ca. Hai tháng vừa qua, mỗi tháng có hàng trăm ca bệnh phải nhập viên điều trị, có cả người lớn và trẻ em, có nhiều ca nặng nguy cơ tử vong cao.

Theo ngành y tế Vĩnh Long, hiện do mùa mưa đến là “điều kiện tốt nhất” cho bệnh SXH hoành hành khiến cho dịch bệnh có chiều hướng phức tạp trong thời gian tới. Cán bộ Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh cho biết, Trung tâm đã có gửi khuyến cáo về các địa phương để tuyên truyền cụ thể đến người dân. Bà con nên tuân thủ các biện pháp mà ngành y tế đưa ra để có biện pháp phòng chống hiệu quả, một cán bộ y tế tỉnh cho hay.

Theo ghi nhận của PV, dù các biện pháp đã được ngành y tế triển khai nhưng nhiều người dân vẫn còn chưa ý thức được sự nguy hiểm của bệnh SXH. Nhiều người dân ở nông thôn vùng sâu, vùng xa vẫn còn khá chủ quan và xử lý chưa triệt để các biện pháp khiến cho dịch bệnh có “cơ hội” lây lan và bùng phát nhanh.

Ngoài tuyên truyền, ngành y tế tỉnh Vĩnh Long đang tiếp tục thực hiện chiến dịch diệt lăng quăng, đây được xem là mầm mống chủ yếu gây bệnh SXH. Ngành y tế cho rằng người dân không nên chủ quan, nên tích cực thực hiện biện pháp này ngay tại nơi ở và môi trường xung quanh.

Cũng theo Sở Y tế tỉnh Vĩnh Long, ngoài dịch bệnh SXH thì bệnh tay chân miệng (TCM) cũng tăng cao trên địa bàn tỉnh. Qua thống kê, số ca bệnh TCM từ đầu năm đến nay lên trên 900 ca. Cán bộ Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh cho biết, số ca bệnh TCM chủ yếu xảy ra ở trẻ em. Thời gian này cũng là vào mùa tựu trường nên tình hình bệnh có nguy cơ diễn biến thất thường, ngành y tế tỉnh khuyến cao người dân cần tích cực chủ động bảo vệ chăm lo con em mình khi đến lớp học.

Qua thống kê của Sở Y tế tỉnh Hậu Giang, từ đầu năm đến nay toàn tỉnh có trên 300 ca mắc bệnh SXH và hơn 800 ca mắc bệnh TCM, riêng TP Vị Thanh có trên 160 ca và đang có xu hướng gia tăng.

Cũng như nhiều địa phương khác, tình hình dịch bệnh SXH và TCM ở Hậu Giang cũng đang có xu hướng tăng, diễn biến phức tạp. Từ đầu năm đến nay, ngành y tế đã tích cực chỉ đạo các địa phương giám sắt chặt các loại dịch bệnh này. Tuy nhiên do ý thức người dân còn chủ quan nên việc phòng chống bệnh chưa triệt để khiến xảy ra nhiều ca mắc bệnh mới.

Trước tình hình đó, ngành y tế tỉnh cũng khuyến cáo người dân thực hiện ngay và liên tục các biện pháp như diệt lăng quăng, muỗi, dọn dẹp vệ sinh nhà cửa, không để tụ đọng nước ngay trong nhà và môi trường xung quanh; khuyến cáo người dân chủ động vệ sinh thân thể con em nhỏ, nhất là các em đang tuổi đến trường học mẫu giáo, lớp 1…

Tại tỉnh Long An, tình hình dịch bệnh SXH và TCM cũng có chiều hướng phức tạp. Vừa mới đây, ngành y tế tỉnh cũng đã tổ chức công tác truyền thông tại các huyện vùng sâu để nâng cao ý thức người dân trong công tác phòng, chống dịch bệnh.

Theo ngành y tế và các cơ quan chuyên môn thì các bậc phụ huynh cần chú trọng việc vệ sinh thân thể, thường xuyên rửa tay chân của các em nhỏ, đây được xem là một trong những biện pháp để phòng, chống dịch bệnh TCM có hiệu quả.


Còn tại Vạn Ninh (Khánh Hoà), 3 tuần qua bệnh SXH trên địa bàn huyện tiếp tục diễn biến phức tạp, số ca mắc ngày càng gia tăng.

Theo thống kê đến nay trên địa bàn huyện có 359 ca mắc bệnh SXH, tăng gấp 7 lần so với cùng kỳ năm trước. Bình quân mỗi tuần có 30 trường hợp nhập viện do SXH.

Dịch tập trung chủ yếu tại 3 xã cánh bắc của huyện gồm: xã Vạn Khánh, Vạn Phước, Vạn Long với tốc độ lây lan khá nhanh.

Điều đáng nói, đa số người bệnh rất chủ quan trong việc điều trị, chỉ khi bệnh nặng mới chuyển đến cơ sở y tế. Tại xã Vạn Long, một trong 3 địa phương có người mắc bệnh SXH cao nhất huyện, ý thức phòng, chống dịch của một số người dân còn rất hạn chế, đây là điều kiện góp phần làm gia tăng số ca mắc bệnh SXH tại địa phương.

Theo nhận định của ngành y tế huyện Vạn Ninh, bệnh SXH trên địa bàn huyện có thể tăng cao trong thồ gian tới, đỉnh điểm là vào tháng 10 và 11. Trước tình hình dịch bệnh ngày càng bùng phát trên diện rộng, UBND huyện Vạn Ninh đã chỉ đạo các xã, thị trấn tăng cường công tác tuyên truyền về tình hình dịch bệnh, tổ chức ra quân vệ sinh môi trường, diệt bọ gậy. Đồng thời chỉ đạo ngành y tế huyện tập trung giám sát dịch và có kế hoạch phun thuốc diệt muỗi tại những điểm nóng, nhằm khống chế dịch bệnh.

Huỳnh Hải - Trịnh Anh




Thứ Hai, 27 tháng 8, 2012


Coi chừng bỏ qua dấu hiệu bệnh sốt xuất huyết ở trẻ

Một trong những yếu tố khiến bệnh sốt xuất huyết ở trẻ nhỏ thêm nặng, phức tạp, có thể tử vong nhanh là do tái sốc.

Đặc điểm tái sốc bởi sốt xuất huyết ở trẻ

Một trong những yếu tố khiến bệnh sốt xuất huyết ở trẻ nhỏ thêm nặng, phức tạp, có thể tử vong nhanh là do tái sốc. Việc chữa trị cho một bệnh nhi tái sốc là rất khó khăn đối với bác sĩ.

Qua khảo sát của các bác sĩ Bệnh viện Nhi đồng 2 trên 280 bệnh nhi vào chữa trị sốt xuất huyết tại bệnh viện cho thấy, thời điểm trẻ mắc sốt xuất huyết bị sốc thường rơi vào ngày thứ 4 đến ngày thứ 6 của bệnh (tính từ lúc trẻ có triệu chứng sốt). Bình quân trẻ sốt xuất huyết có thể rơi vào tái sốc trở lại ở giờ thứ 12 kể từ khi bị sốc lần đầu.


Vì thế, buộc bác sĩ và nhân viên y tế của ca trực phải theo dõi sát bệnh nhi, theo dõi thật kỹ càng để phát hiện sớm, kịp thời xử trí khi trẻ sốt xuất huyết bị tái sốc. Nhất là phải theo dõi dấu sinh hiệu (mạch, huyết áp, nhiệt độ, nhịp thở), đặc biệt nhất là mạch; theo dõi chức năng đông máu... Nếu không theo dõi sát dễ bỏ qua, trẻ có thể bị nguy kịch.

Dễ nhầm tưởng

Trong phần báo cáo “Thách thức trong chẩn đoán và điều trị sốt xuất huyết hiện nay”, bác sĩ Nguyễn Thanh Hùng – Phó giám đốc Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP.HCM) lưu ý các đồng nghiệp, rất dễ chẩn đoán nhầm bệnh sốt xuất huyết ở trẻ nhũ nhi với nhiễm trùng sơ sinh; và lưu ý việc truyền dịch (nước biển) quá nhiều ở trẻ sốt xuất huyết nhũ nhi cũng dễ dẫn đến tử vong. Cần phải khám, theo dõi kỹ nếu không dễ bỏ qua bệnh sốt xuất huyết ở trẻ.

Tương tự, các bác sĩ Bệnh viện Nhi đồng 2 cũng lưu ý, sốt xuất huyết ở trẻ sơ sinh khó phân biệt với nhiễm trùng sơ sinh trong những ngày đầu của bệnh. Nên nghi ngờ sốt xuất huyết sơ sinh ở những trẻ có sốt liên tục 3-4 ngày, trong khi tổng trạng tốt, các xét nghiệm tầm soát nhiễm trùng khác đều bình thường.

95% các trường hợp sốt xuất huyết Dengue xảy ra ở trẻ dưới 15 tuổi, trong đó bệnh xảy ra ở trẻ nhũ nhi dưới 12 tháng tuổi chiếm khoảng 5%. Các trường hợp sốc do sốt xuất huyết ở trẻ dưới 2 tuổi có biểu hiện lâm sàng đa dạng, phức tạp, dễ bỏ sót chẩn đoán, bệnh diễn biến nhanh đưa đến các biến chứng suy hô hấp, rối loạn đông máu, xuất huyết tiêu hóa, rối loạn chuyển hóa... Vì thế, trẻ có thể tử vong nếu không được theo dõi sát từ phía bác sĩ.

Thanh Tùng